به گزارش اکو اقتصاد، آمارهای رسمی نشان میدهد که سطح زیرکشت محصولات سبزی و صیفی در یک دهه اخیر ۲۲ درصد کاهش یافته، اما تولید ۵ درصد افزایش پیدا کرده است. میانگین عملکرد در هکتار از ۲۹.۳ تن به ۳۹.۴ تن رسیده؛ افزایشی ۳۵ درصدی که حاصل اجرای الگوی کشت و مدیریت نوین مزرعه بوده است این موفقیت در شرایطی رقم خورده که کشور با محدودیت منابع آبی و تداوم خشکسالی دست و پنجه نرم میکند.شکست در زمین کالاهای اساسی اما در نقطه مقابل، وضعیت محصولات راهبردی و اساسی که ایران به شدت به واردات آنها وابسته است، روایت دیگری دارد. بر اساس گزارشهای موجود، تولید کالاهای اساسی طی چند دهه اخیر تنها حدود ۱۰ درصد رشد داشته است؛ رشدی که در برابر افزایش جمعیت و نیازهای ارزی کشور، ناچیز به نظر میرسد.آمارهای نگرانکننده واردات آمارهای گمرک ایران از وضعیت نگرانکننده وابستگی به خارج حکایت دارد. تنها در ۱۰ ماهه سال جاری (۱۴۰۴)، ۲۳ میلیون و ۲۴۰ هزار تن کالای اساسی به ارزش ۱۴ میلیارد و ۷۶۴ میلیون دلار وارد کشور شده است . این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل از نظر وزنی ۱۳ درصد افزایش داشته است. به بیان دیگر، هر ماه به طور متوسط نزدیک به ۱.۵ میلیارد دلار صرف واردات مواد غذایی اساسی میشود. شدت ارزبری به حدی است که وزیر جهاد کشاورزی از تخصیص ۱.۲ میلیارد دلار ارز فقط در دو هفته گذشته برای واردات کالاهای اساسی خبر داده است .
سوال بیپاسخ سوالی که مطرح میشود این است: چرا افزایش بهرهوری ۳۵ درصدی که در محصولات جالیزی محقق شده، به نهادههای دامی، دانههای روغنی و سایر کالاهای اساسی تسری نیافته است؟ اگر کشاورز ایرانی میتواند با وجود خشکسالی، تولید صیفی را افزایش دهد، چه موانعی بر سر راه خودکفایی در محصولات استراتژیک وجود دارد؟
آمارهای تولید صیفیجات نشان داد که "توانستن" در مزارع ایران وجود دارد. اما تخصیص ماهانه میلیاردها دلار ارز برای واردات کالاهای اساسی، زنگ خطری است برای سیاستگذاران. تا زمانی که سودآوری و حمایتها به سمت محصولات راهبردی هدایت نشود، مزارع ایران همچنان به تولید محصولات زودبازده و آببر ادامه خواهند داد و سفره مردم همچنان به نرخ ارز و تحولات جهانی وابسته خواهد ماند.