آزمایشگاه‌ها؛ حلقه‌ای حیاتی در زنجیره صادرات

به گزارش اکو اقتصاد به نقل روابط عمومی  از انجمن دارندگان نشان استاندارد ایران مسئله مهم‌تر، کیفیت عملکرد، صلاحیت فنی، تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و اعتبار نتایج آنهاست. در تجارت خارجی، نتیجه آزمون زمانی ارزش اقتصادی پیدا می‌کند که طرف مقابل بتواند به آن اعتماد کند.بنابراین سیاست توسعه آزمایشگاه‌ها باید از نگاه کمی فاصله بگیرد و به سمت افزایش صلاحیت فنی، مشارکت در سازوکارهای معتبر ارزیابی انطباق و ارتقای قابلیت پذیرش نتایج حرکت کند.به بیان ساده، هدف نباید فقط این باشد که «آزمون را در ایران انجام دهیم»؛ هدف نهایی باید این باشد که نتیجه آزمون انجام‌شده در ایران تا حد امکان قابلیت پذیرش در زنجیره تجارت بین‌المللی را داشته باشد.
استاندارد، بخشی از سیاست مقابله با هزینه تحریم استدر سیاست‌گذاری اقتصادی معمولاً برای کاهش آثار تحریم از توسعه مسیرهای مالی، تنوع بازارهای صادراتی و تسهیل حمل‌ونقل صحبت می‌شود. در کنار این موارد، باید یک ضلع دیگر نیز اضافه شود: تقویت زیرساخت استاندارد و ارزیابی انطباق.هر اندازه تولیدکنندگان ایرانی بتوانند خدمات آزمون، کالیبراسیون، بازرسی و صدور گواهی مورد نیاز خود را با کیفیت مناسب و اعتبار بالاتر در داخل دریافت کنند، بخشی از آسیب‌پذیری آنها در برابر محدودیت‌های خارجی کاهش پیدا می‌کند.از سوی دیگر، توسعه همکاری‌های فنی با کشورهای هدف صادراتی نیز اهمیت دارد. اگر بازارهای مشخصی برای صادرات ایران اولویت دارند، شناخت دقیق استانداردها و مقررات فنی همان کشورها و تلاش برای تسهیل پذیرش نتایج آزمون و گواهی‌ها باید بخشی از سیاست توسعه تجارت با آنها باشد.استاندارد در اینجا به بخشی از دیپلماسی اقتصادی تبدیل می‌شود.
هزینه‌ای که باید اندازه‌گیری شودیکی از اقدامات ضروری، محاسبه هزینه واقعی مشکلات مرتبط با استاندارد و ارزیابی انطباق برای صادرکنندگان است.چه میزان از هزینه صادرات بنگاه‌های ایرانی ناشی از تکرار آزمون است؟ دریافت گواهی‌های مورد نیاز چه مدت زمان می‌برد؟ چند شرکت به دلیل دشواری دریافت یک تأییدیه از ورود به بازاری مشخص منصرف شده‌اند؟ تأخیر در پذیرش مدارک چه هزینه‌ای برای صادرکننده ایجاد می‌کند؟بدون پاسخ به این پرسش‌ها، بخشی از موانع صادرات ایران همچنان پنهان باقی خواهد ماند.تشکل‌های بخش خصوصی می‌توانند در شناسایی این هزینه‌ها نقش مهمی داشته باشند. جمع‌آوری تجربه واقعی صادرکنندگان در صنایع مختلف می‌تواند مشخص کند کدام موانع بیشترین هزینه را ایجاد کرده‌اند و سرمایه‌گذاری و مذاکره فنی باید در چه حوزه‌هایی متمرکز شود.
کیفیت ایرانی نباید پشت دیوار گواهی بماندتولیدکننده ایرانی در بسیاری از بازارها تنها با رقیب خارجی رقابت نمی‌کند؛ گاهی باید با هزینه‌های اضافی ناشی از محدودیت دسترسی به زیرساخت‌های تجارت جهانی نیز رقابت کند.کاهش این فاصله نیازمند سرمایه‌گذاری در آزمایشگاه‌های توانمند، تقویت نظام اعتباربخشی و ارزیابی انطباق، به‌روزرسانی استانداردها، توسعه همکاری‌های فنی با بازارهای هدف و حضور فعال‌تر تشکل‌های تخصصی در شناسایی موانع است.در نهایت باید بپذیریم که در اقتصاد امروز، تولید محصول باکیفیت تنها نیمی از مسیر است؛ نیم دیگر، توانایی اثبات معتبر همان کیفیت در بازار جهانی است.اگر محصول ایرانی از کیفیت لازم برخوردار باشد اما تولیدکننده نتواند این کیفیت را با مدارک و نتایج مورد پذیرش بازار مقصد اثبات کند، مزیت صنعتی او الزاماً به مزیت صادراتی تبدیل نخواهد شد. کاهش این فاصله، یکی از مأموریت‌های مهم نظام استاندارد کشور در مسیر توسعه صادرات است.