تورم، جهیزیه را هم به بازار دست‌دوم کشاند

به گزارش اکواقتصاد، بازار لوازم دست‌دوم در سال‌های اخیر دیگر تنها محلی برای خرید و فروش وسایل قدیمی یا بلااستفاده نیست؛ این بازار حالا به یکی از گزینه‌های اصلی بسیاری از خانواده‌ها برای تأمین نیازهای اولیه زندگی تبدیل شده است. افزایش مداوم قیمت لوازم خانگی، کاهش قدرت خرید و فاصله گرفتن درآمد خانوارها از هزینه‌های زندگی، باعث شده است که حتی زوج‌های جوان برای تهیه جهیزیه نیز به سراغ کالاهای دست‌دوم بروند.

فعالان بازار معتقدند تغییر ترکیب مشتریان، مهم‌ترین اتفاقی است که طی سال‌های اخیر در این صنف رخ داده است. اگر در گذشته بیشتر مراجعه‌کنندگان را افرادی با درآمد پایین تشکیل می‌دادند، اکنون بخش قابل توجهی از متقاضیان را خانواده‌های طبقه متوسط، مستأجران و زوج‌های جوان تشکیل می‌دهند؛ افرادی که با بودجه محدود، چاره‌ای جز انتخاب کالاهای کارکرده اما سالم ندارند.

لوازم خانگی؛ پرتقاضاترین کالاهای بازار دست‌دوم

بررسی وضعیت بازار نشان می‌دهد بیشترین تقاضا مربوط به کالاهای ضروری و گران‌قیمت است. یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق گاز، تلویزیون، مبلمان، میز و صندلی از جمله کالاهایی هستند که بیشترین سهم معاملات را به خود اختصاص داده‌اند. اختلاف قابل توجه قیمت این محصولات با نمونه‌های نو، بسیاری از خریداران را به سمت بازار دست‌دوم سوق داده است.

یکی از فروشندگان این بازار می‌گوید: «بیشتر مشتری‌ها به دنبال وسیله‌ای هستند که ظاهر مناسبی داشته باشد و چند سال بدون دردسر برایشان کار کند. کمتر کسی حاضر است وسیله‌ای را بخرد که نیاز به تعمیر اساسی داشته باشد، زیرا هزینه تعمیرات و قطعات نیز به شدت افزایش یافته است.»

به گفته فعالان این صنف، کالاهایی که از برندهای معتبر هستند یا سابقه تعمیر کمتری دارند، سریع‌تر از سایر محصولات به فروش می‌رسند و حتی گاهی ظرف چند ساعت مشتری پیدا می‌کنند.

جهیزیه‌ای که از سمساری تهیه می‌شود

یکی از تغییرات قابل توجه بازار، افزایش خرید لوازم دست‌دوم برای تهیه جهیزیه است. بسیاری از زوج‌های جوان که توان خرید کامل لوازم نو را ندارند، بخشی از وسایل مورد نیاز خود را از بازار کالاهای کارکرده تهیه می‌کنند تا بتوانند هزینه آغاز زندگی مشترک را مدیریت کنند.

فروشندگان می‌گویند امروز درخواست خرید ست کامل لوازم آشپزخانه، مبلمان و حتی سرویس خواب دست‌دوم نسبت به گذشته افزایش محسوسی داشته است. این موضوع نشان می‌دهد تغییر الگوی مصرف دیگر محدود به اقشار کم‌درآمد نیست و طبقه متوسط نیز برای حفظ قدرت خرید خود ناچار به استفاده از این بازار شده است.

پشت پرده معاملات چند میلیونی

فعالان بازار دست‌دوم معتقدند خرید و فروش این کالاها برخلاف تصور عموم، نیازمند تجربه و شناخت دقیق بازار است. ارزش‌گذاری هر کالا به عواملی مانند برند، میزان استهلاک، سلامت فنی، ظاهر و حتی میزان تقاضای بازار بستگی دارد.

بسیاری از کالاهایی که وارد سمساری‌ها می‌شوند، پیش از عرضه مجدد مورد سرویس، تعمیر یا نظافت قرار می‌گیرند. فروشندگان می‌گویند گاهی هزینه آماده‌سازی یک کالا قابل توجه است، اما در نهایت محصولی با قیمت مناسب‌تر نسبت به نمونه نو در اختیار مشتری قرار می‌گیرد.

اعتماد؛ حلقه مفقوده بازار دست‌دوم

با وجود رونق این بازار، مسئله اعتماد همچنان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های خریداران است. برخلاف کالاهای نو که معمولاً با گارانتی عرضه می‌شوند، بسیاری از کالاهای دست‌دوم فاقد ضمانت هستند و خریدار نمی‌تواند از عمر مفید یا سلامت کامل آن اطمینان داشته باشد.

یکی از مشتریان این بازار می‌گوید: «اگر ضمانت چندماهه یا امکان تست فنی برای کالاها وجود داشته باشد، افراد با خیال راحت‌تری خرید می‌کنند. نگرانی اصلی این است که وسیله بعد از چند روز دچار خرابی شود و هزینه تعمیر آن از صرفه خرید بیشتر شود.»

بنابراین یجاد سازوکارهای نظارتی، ارائه ضمانت محدود از سوی فروشندگان و شفاف‌تر شدن فرآیند قیمت‌گذاری می‌تواند اعتماد عمومی به این بازار را افزایش دهد.

بازاری که تورم آن را بزرگ کرد

رشد بازار کالاهای دست‌دوم را نمی‌توان جدا از شرایط اقتصادی کشور تحلیل کرد. افزایش قیمت لوازم خانگی، رشد هزینه‌های زندگی و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده بسیاری از مردم الگوی مصرف خود را تغییر دهند. کالاهایی که تا چند سال پیش تنها به صورت نو خریداری می‌شدند، اکنون در بازار دست‌دوم نیز مشتریان فراوانی پیدا کرده‌اند.

براساس این گزارش، رونق بازار کالاهای کارکرده، اگرچه می‌تواند به استفاده بهینه از منابع و کاهش هزینه خانوارها کمک کند، اما از سوی دیگر نشانه‌ای از فشار اقتصادی بر مصرف‌کنندگان است. زمانی که خانوارها برای تأمین نیازهای اولیه نیز ناچار به انتخاب کالاهای دست‌دوم می‌شوند، این موضوع بیانگر کاهش توان خرید و تغییر رفتار مصرفی در جامعه است.

در نهایت باید گفت که سمساری‌ها امروز تنها محل خرید و فروش وسایل کارکرده نیستند، بلکه به آینه‌ای از شرایط اقتصادی و معیشتی جامعه تبدیل شده‌اند. افزایش حضور خانواده‌های طبقه متوسط، رشد خرید جهیزیه دست‌دوم و رونق معاملات کالاهای ضروری، همگی نشان می‌دهد بازار دست‌دوم بیش از هر زمان دیگری در زندگی روزمره مردم نقش پیدا کرده است؛ بازاری که رشد آن، بیش از آنکه حاصل تغییر سلیقه مصرف‌کنندگان باشد، نتیجه مستقیم تورم، افزایش قیمت‌ها و تلاش خانواده‌ها برای مدیریت هزینه‌های زندگی است.