به گزارش اکو اقتصاد، روز شنبه نرخ هر اسکناس دلار با هزار تومان افزایش نسبت به آخرین معامله هفته گذشته به ۱۸۰ هزار تومان رسید؛ سطحی که طی دو هفته اخیر برای سومین بار لمس می‌شود. از نهم اردیبهشت‌ماه که دلار از کانال ۱۵۰ هزار تومان عبور کرد و وارد محدوده ۱۷۰ هزار تومان شد، بازار عمدتاً در بازه‌ای میان ۱۷۰ تا ۱۸۰ هزار تومان نوسان کرده است. هر بار که احتمال توافق سیاسی افزایش یافته، قیمت‌ها به کانال ۱۷۰ هزار تومان بازگشته و در مقابل، با تشدید اخبار مربوط به تنش‌های منطقه‌ای یا احتمال درگیری نظامی، دلار مجدداً به کانال ۱۸۰ هزار تومان صعود کرده است. این الگوی رفت‌وبرگشتی نشان می‌دهد که بازار ارز در وضعیت تعادل شکننده‌ای میان انتظارات سیاسی و متغیرهای بنیادی قرار دارد.

آنچه در روزهای اخیر بیش از سطح قیمت اهمیت دارد، کاهش محسوس دامنه نوسان است. از هفته دوم اردیبهشت تا اواسط هفته گذشته، تغییرات روزانه دلار در محدوده مثبت ۴ درصد تا منفی ۳ درصد قرار داشت، اما از سه‌شنبه گذشته تاکنون نوسانات عمدتاً به بازه مثبت و منفی یک درصد محدود شده است. همچنین فاصله میان بالاترین و پایین‌ترین نرخ‌های ثبت‌شده هفتگی که پیش‌تر حدود ۱۵ هزار تومان بود، به حدود ۹ هزار تومان کاهش یافته است. کاهش تدریجی شدت نوسان معمولاً نشانه ورود بازار به مرحله‌ای موسوم به «تراکم قیمتی» است؛ مرحله‌ای که در آن عرضه و تقاضا به تعادل نسبی می‌رسند و معامله‌گران در انتظار یک محرک قوی برای تعیین مسیر بعدی می‌مانند.

در چنین شرایطی برخی تحلیلگران تکنیکال از احتمال «کف‌سازی» سخن می‌گویند. کف‌سازی زمانی مطرح می‌شود که قیمت چندین بار به محدوده‌ای مشخص برخورد کند اما توان عبور به سطوح پایین‌تر را نداشته باشد. داده‌ها نشان می‌دهد دلار طی هفته‌های اخیر عمدتاً در بازه ۱۷۲ تا ۱۸۷ هزار تومان و تتر در محدوده ۱۷۴ تا حدود ۱۸۹ هزار تومان نوسان کرده‌اند و هر بار افت قیمت با افزایش تقاضا در سطوح پایین‌تر مواجه شده است. با این حال باید توجه داشت که کف‌سازی لزوماً به معنای آغاز قطعی یک روند صعودی نیست؛ بلکه تنها بیانگر آزمون یک سطح حمایتی توسط بازار است. در صورتی که اخبار سیاسی مثبت تقویت شود یا عرضه سنگین از سوی بازارساز صورت گیرد، امکان شکست این محدوده حمایتی نیز وجود دارد.

نقش بازارساز در چنین مقاطعی پررنگ‌تر می‌شود. در اقتصادهای در حال توسعه، مداخله مستقیم ارزی معمولاً ابزاری کوتاه‌مدت برای مدیریت انتظارات تلقی می‌شود و پایداری آن وابسته به پشتوانه منابع ارزی است. تجربه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد ثبات پایدار زمانی شکل می‌گیرد که عرضه ارز از محل صادرات و دسترسی مالی خارجی بتواند به‌طور ساختاری پاسخگوی تقاضا باشد؛ در غیر این صورت، تثبیت قیمتی موقتی خواهد بود و با کوچک‌ترین شوک بیرونی دچار نوسان می‌شود.

همزمان با تحولات بازار ارز، بازار سکه مسیر متفاوتی را طی کرده است. در حالی که دلار افزایش محدودی داشت، سکه طرح جدید با دو میلیون تومان کاهش به ۱۹۴ میلیون تومان رسید. نیم‌سکه و ربع‌سکه نیز افت محدودی را تجربه کردند. دلیل اصلی این واگرایی را باید در تحولات بازار جهانی طلا جست‌وجو کرد. در پایان هفته میلادی گذشته، بهای هر اونس طلا با افتی قابل‌توجه – حدود ۳۰۰ دلار – به محدوده ۴۵۱۸ دلار رسید که پایین‌ترین سطح ده روز اخیر محسوب می‌شود. این کاهش بزرگ‌ترین افت از ابتدای ماه آوریل تاکنون بوده است.

افت طلای جهانی عمدتاً تحت تأثیر تقویت شاخص دلار و افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا رخ داده است. داده‌های تورمی اخیر در آمریکا نشان می‌دهد فشارهای قیمتی با سرعتی بیش از انتظار کاهش نیافته و همین موضوع احتمال تداوم نرخ‌های بهره بالا توسط فدرال‌رزرو را تقویت کرده است. افزایش نرخ بهره و رشد بازده اوراق معمولاً به زیان طلا تمام می‌شود، زیرا این فلز گران‌بها سود دوره‌ای ایجاد نمی‌کند و در شرایط بازدهی بالاتر اوراق، جذابیت نسبی آن کاهش می‌یابد. علاوه بر این، برخی گزارش‌ها از کاهش نسبی تقاضای فیزیکی در آسیا و سخت‌گیری‌های وارداتی در هند حکایت دارد که فشار مضاعفی بر قیمت جهانی وارد کرده است.

در مجموع، بازار ارز ایران در حال حاضر در مرحله‌ای از انتظار و تثبیت قرار گرفته است؛ مرحله‌ای که در آن شدت نوسان کاهش یافته و واکنش‌ها به اخبار منفی نسبت به گذشته تعدیل شده است. با این حال مسیر آتی همچنان به سه عامل وابسته است: تحولات سیاسی و چشم‌انداز روابط خارجی، میزان و شیوه مداخله بازارساز، و شرایط بازارهای جهانی به‌ویژه روند شاخص دلار و نرخ بهره آمریکا. اگر محرک سیاسی مثبتی با قدرت بالا وارد شود، احتمال عقب‌نشینی موقت قیمت وجود دارد؛ اما در صورت تداوم وضعیت فعلی و حفظ محدوده حمایتی، سناریوی حرکت صعودی تدریجی نیز دور از ذهن نیست. بازار اکنون در نقطه‌ای ایستاده که بیش از هر زمان دیگر به یک عامل تعیین‌کننده برای خروج از وضعیت تعادلی نیاز دارد.