به گزارش اکواقتصاد، صنعت پتروشیمی یکی از حیاتیترین بخشهای اقتصادی هر کشور به شمار میرود؛ صنعتی که محصولات آن نه تنها در حوزه انرژی، بلکه در بخشهای گستردهای از زندگی روزمره مردم حضور دارند. از بطریهای پلاستیکی و بستهبندی مواد غذایی گرفته تا مواد اولیه تولید شویندهها، الیاف مصنوعی، تجهیزات پزشکی و حتی قطعات صنعتی، همگی به مشتقات نفت و گاز وابستهاند.
در چنین شرایطی، آسیب دیدن برخی مجتمعهای پتروشیمی در جریان درگیریهای اخیر، توجه فعالان اقتصادی و صنایع پاییندستی را به خود جلب کرده است. هرچند جزئیات دقیق میزان خسارات هنوز به طور کامل منتشر نشده، اما برخی گزارشها از توقف یا کاهش ظرفیت تولید در تعدادی از واحدهای پتروشیمی حکایت دارد؛ مسئلهای که میتواند به طور مستقیم بر تأمین مواد اولیه بسیاری از صنایع اثر بگذارد.
یکی از مهمترین مواد پتروشیمیایی که در ماههای اخیر درباره آن نگرانیهایی مطرح شده، پلیاتیلن ترفتالات یا همان «PET» است؛ مادهای که به طور گسترده در تولید بطریهای آب معدنی، نوشابه، روغن خوراکی، ظروف بستهبندی و بسیاری از محصولات غذایی استفاده میشود. این ماده همچنین در صنعت تولید الیاف پلیاستر و برخی محصولات بهداشتی کاربرد گستردهای دارد.
فعالان صنعت بستهبندی و تولیدکنندگان مواد غذایی میگویند بخش قابل توجهی از بستهبندیهای پلاستیکی در کشور وابسته به مواد اولیه پتروشیمی است و هرگونه اختلال در تولید یا عرضه این مواد میتواند به سرعت زنجیره تولید را تحت تأثیر قرار دهد. به گفته برخی تولیدکنندگان، موجودی مواد اولیه در برخی کارخانهها محدود است و اگر روند تأمین به سرعت به حالت عادی بازنگردد، ممکن است تولید برخی کالاها با کاهش یا توقف مواجه شود.
صنعت شوینده نیز از دیگر بخشهایی است که وابستگی قابل توجهی به محصولات پتروشیمی دارد. بسیاری از مواد فعال سطحی، ترکیبات شیمیایی و پلیمرهای مورد استفاده در تولید شویندهها، از مشتقات نفت و گاز به دست میآیند. در نتیجه هرگونه اختلال در تأمین این مواد میتواند روند تولید این محصولات را نیز با چالش مواجه کند.
براساس این گزارش، اهمیت صنعت پتروشیمی تنها به صادرات و ارزآوری آن محدود نمیشود، در واقع این صنعت نقش ستون فقرات برای بسیاری از صنایع پاییندستی را ایفا میکند. به همین دلیل هرگونه آسیب به زیرساختهای پتروشیمی، تنها یک مشکل صنعتی محسوب نمیشود، بلکه میتواند به شکل زنجیرهای بر بازار مصرف و تولید کالاهای مختلف اثر بگذارد.
در عین حال، برخی از فعالان این صنعت تأکید میکنند که در کوتاهمدت معمولاً بخشی از نیاز صنایع از طریق ذخایر موجود یا مدیریت عرضه در بازار داخلی قابل جبران است. اما اگر توقف تولید یا کاهش ظرفیت در مجتمعهای پتروشیمی طولانی شود، احتمال ایجاد کمبود در برخی مواد اولیه افزایش خواهد یافت.
از سوی دیگر، فعالان بازار مواد اولیه معتقدند که در چنین شرایطی مدیریت عرضه و اولویتبندی مصرف اهمیت زیادی پیدا میکند. در بسیاری از کشورها در زمان بروز بحرانهای صنعتی، مواد اولیه استراتژیک ابتدا در اختیار صنایع حیاتی و کالاهای ضروری قرار میگیرد تا زنجیره تأمین کالاهای اساسی دچار اختلال نشود.
با وجود این نگرانیها، سرعت بازسازی و بازگشت مجتمعهای پتروشیمی به مدار تولید میتواند نقش تعیینکنندهای در کنترل شرایط داشته باشد. صنعت پتروشیمی ایران طی سالهای گذشته زیرساخت گستردهای ایجاد کرده و در بسیاری از محصولات به سطح قابل توجهی از خودکفایی رسیده است؛ موضوعی که میتواند در مدیریت شرایط فعلی نیز کمککننده باشد.
در نهایت، آنچه اهمیت دارد حفظ پایداری زنجیره تأمین مواد اولیه است؛ زنجیرهای که از مجتمعهای پتروشیمی آغاز میشود و به کارخانههای تولیدی، صنایع غذایی، بهداشتی و در نهایت به زندگی روزمره مردم میرسد. هرگونه اختلال در این حلقهها میتواند پیامدهایی فراتر از یک بخش صنعتی داشته باشد.
از همین رو بسیاری از فعالان اقتصادی بر این نظر هستند که در شرایط فعلی، حمایت از تداوم تولید در مجتمعهای پتروشیمی و مدیریت دقیق توزیع مواد اولیه، یکی از مهمترین اقداماتی است که میتواند از بروز بحران در صنایع پاییندستی جلوگیری کند.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید