به گزارش اکو اقتصاد،سجاد بوربور، تحلیلگر اقتصادی، درباره تأثیر فعال شدن مکانیزم ماشه بر اقتصاد و بازارهای مالی گفت: تحریم‌های آمریکا از سال ۱۳۹۰ تاکنون به‌مراتب سنگین‌تر و دقیق‌تر از تحریم‌هایی بوده که اکنون به دلیل فعال‌سازی مکانیزم ماشه اجرایی خواهد شد. 

وی افزود: تنها نکته غیرشفاف در این زمینه، کمیته‌ای نهفته در بندهای تحریم‌های جدید است که اختیار طراحی محدودیت‌های تازه را دارد، اما با توجه به گستردگی تحریم‌های گذشته، احتمال کمی وجود دارد که ابزار تازه‌ای با اثرگذاری جدی در دنیای واقعی باقی مانده باشد.

وی ادامه داد: در حال حاضر بیش از ۹۳ درصد صادرات نفت ایران و بخش مهمی از صادرات غیرنفتی به چین اختصاص دارد و بخش قابل‌توجهی از واردات نیز مستقیم و غیرمستقیم از چین تأمین می‌شود.

 به گفته وی، در صورتی که چین همچنان منتفع از خرید نفت ارزان ایران باشد، چالش غیرقابل‌تحملی به دلیل فعال‌سازی مکانیزم ماشه شکل نخواهد گرفت.

بوربور تصریح کرد: فعال شدن این سازوکار در کوتاه‌مدت بیشتر اثر روانی خواهد داشت و بازار ارز و طلا رشد هیجانی را تجربه خواهند کرد، اما پس از مدتی و با لمس واقعیت توسط فعالان اقتصادی، تعادل دوباره برقرار می‌شود.

 وی گفت: در میان‌مدت دو سناریو محتمل است؛ یا ارز و طلا کاهش یافته و به ارزش ذاتی نزدیک می‌شوند یا تا پایان سال در همین محدوده نوسان خواهند داشت.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به سیاست‌های بانک مرکزی اشاره کرد و گفت: طبق آخرین داده‌های رسمی، نسبت پول به نقدینگی از ۲۶ درصد در اسفند ۱۴۰۳ به ۲۴ درصد در خرداد ۱۴۰۴ رسیده که به معنای سرد شدن پول است.

 وی افزود: وقتی نرخ بهره نسبت به سایر بازارها جذاب‌تر می‌شود، فعالان اقتصادی ترجیح می‌دهند سرمایه خود را در سپرده‌های بلندمدت قرار دهند و همین مسئله رکود در بازارها را تشدید می‌کند.

وی خاطرنشان کرد: هرچند بانک مرکزی پس از خرداد داده‌های پولی را منتشر نکرده، اما بررسی عملیات بازار باز و اعتبارگیری قاعده‌مند نشان می‌دهد که سیاست انقباض پولی با شدت بیشتری ادامه دارد.

 وی گفت: در شش ماه نخست سال حدود ۱۰ همت جذب پول از سیستم بانکی صورت گرفت و بانک مرکزی به‌طور میانگین ۸۰ درصد درخواست‌های نهادهای مالی را پوشش داد، اما از مردادماه تاکنون این رقم به ۱۱۷ همت رسیده و تنها ۷۰ درصد درخواست‌ها پاسخ داده شده است.

وی تأکید کرد: این آمار نشان می‌دهد بانک‌ها با کمبود نقدینگی شدید مواجه هستند و بانک مرکزی حتی بخشی از منابع را از سیستم بانکی خارج کرده است. 

به گفته وی، این شرایط نشان‌دهنده ادامه سیاست انقباض پولی شدید است.

بوربور ادامه داد: در نیمه دوم سال احتمال افزایش نرخ اوراق تا ۴۰ درصد نیز وجود دارد. وی گفت: بانک مرکزی با هدف کنترل تورم، نرخ ارز و طلا اقدام به سرد کردن پول کرده است، اما هزینه آن رکود سنگین در بازار کالا و خدمات خواهد بود. 

وی افزود: این استراتژی شاید در کوتاه‌مدت و میان‌مدت اثرگذار باشد، اما در بلندمدت به رشد بیشتر نقدینگی، کاهش رشد اقتصادی و بازگشت تورم منجر خواهد شد.

خبرنگار: زهرا مالمیر