به گزارش اکو اقتصاد، تاریخ روز مباهله در تقویم شمسی: چهارشنبه ۲۰ خرداد ۱۴۰۵
تاریخ روز مباهله در تقویم قمری: چهارشنبه ۲۴ ذی الحجه سال ۱۴۴۷
تاریخ روز مباهله در تقویم میلادی: دوشنبه ۱۰ ژوئن سال ۲۰۲۶
در تقویم اسلامی، روزهای کمی به اندازه «روز مباهله» اهمیت دارند. روزی که پیامبر اسلام (ص) به فرمان خداوند، با هیئتی از مسیحیان نجران به مباهله پرداختند و در این آزمون بزرگ، هم عزت اسلام اثبات شد و هم جایگاه والای اهلبیت پیامبر (ع) برای همیشه در تاریخ ثبت گردید.
داستان چه بود؟
در سال دهم هجری، هیئتی ۱۴ نفره از مسیحیان نجران (یمن امروزی) به مدینه آمدند تا با پیامبر اسلام (ص) درباره شخصیت حضرت عیسی (ع) بحث کنند. آنها معتقد بودند عیسی (ع) پسر خداست، در حالی که قرآن کریم او را بنده و پیامبر خدا معرفی میکرد.
پس از گفتگوهای طولانی و وقتی که استدلالهای پیامبر (ص) را شنیدند، نپذیرفتند. در این هنگام، آیه ۶۱ سوره آل عمران نازل شد و به پیامبر دستور داد که پیشنهاد مباهله (تضرع به درگاه الهی برای لعنت فرستادن بر طرف دروغگو) بدهند.
«تفسیر مجمعالبیان، جلد ۲، بخش ۱، صفحه ۲۰۳»
چه کسانی در مباهله حاضر شدند؟
نکته شگفتانگیز اینجاست که پیامبر اکرم (ص) به فرمان خداوند، تنها پنج تن را همراه خود بردند:
عنوان در آیه
پسران ما: امام حسن و امام حسین (ع)
زنان ما: حضرت فاطمه زهرا (س)
جانهای ما: امام علی (ع)
این انتخاب نشان میدهد که اهلبیت پیامبر (ع) از نظر معنوی همسنگ و همپایه ایشان هستند.
«الغدیر، جلد ۱، بخش ۱، صفحه ۱۱۲»
نتیجه چه شد؟
وقتی مسیحیان نجران دیدند پیامبر (ص) با اهلبیت خود برای مباهله حاضر شدهاند و یقین داشتند که اگر مباهله کنند، عذاب الهی بر آنها نازل میشود، از مباهله انصراف دادند و پذیرفتند که جزیه بپردازند و تحت حمایت حکومت اسلامی قرار گیرند.
«بحارالانوار، جلد ۴، بخش ۱، صفحه ۱۷۸»
چرا مباهله اینقدر مهم است؟
اول: مباهله مهمترین سند برتری معنوی اهلبیت (ع) است. این واقعه نشان داد که اهلبیت پیامبر نه تنها از نظر نسبی، بلکه از نظر مقام نزد خداوند نیز همسنگ پیامبر هستند.
دوم: اسلام در برابر ادیان دیگر عزتمندانه ایستادگی کرد. مسیحیان نجران وقتی دیدند پیامبر (ص) با اهلبیت خود برای مباهله حاضر شدهاند، از مباهله انصراف دادند و پذیرفتند جزیه بپردازند.
سوم: مباهله الگویی برای گفتگوی منطقی بین ادیان است. پیامبر (ص) ابتدا استدلال کردند، سپس اتمام حجت نمودند، و در نهایت مباهله را پیشنهاد دادند.
«بحارالانوار، جلد ۴، بخش ۱، صفحه ۱۷۸»
«عیون اخبار الرضا، جلد ۲، بخش ۱، صفحه ۱۵۶»
آیا اهل سنت هم این واقعه را پذیرفتهاند؟
بله. این واقعه در منابع معتبر اهل سنت نیز نقل شده است، از جمله صحیح ترمذی، صحیح مسلم، مسند احمد بن حنبل، تفسیر طبری و تفسیر قرطبی. همه این منابع اتفاق نظر دارند که منظور از «أنفسنا» امام علی (ع)، «نساءنا» حضرت فاطمه (س)، و «أبناءنا» امام حسن و حسین (ع) بودند.
«المستدرک علی الصحیحین، جلد ۳، بخش ۱، صفحه ۸۹»
لذا مباهله تنها یک رویداد تاریخی نیست؛ بلکه درسی بزرگ برای همه مسلمانان است:
در دفاع از حق، باید شجاع و مستدل بود
به نصرت الهی اعتماد کرد
هنگام پذیرش طرف مقابل، با او مدارا نمود
اهلبیت پیامبر (ص) جایگاهی ویژه در اسلام دارند
مباهله در اسلام اهمیت دارد زیرا جایگاه اهلبیت (ع) را به عنوان همسنگ پیامبر اثبات میکند، حقانیت اسلام را در برابر ادیان دیگر نشان میدهد، و الگوی گفتگوی منطقی بین ادیان ارائه میدهد. این واقعه ثابت میکند که اهلبیت پیامبر (ص) نه تنها از نظر نسبی، بلکه از نظر معنوی و مقام نزد خداوند، همسنگ و همپایه پیامبر اکرم (ص) هستند.
منابع: قرآن کریم (سوره آل عمران، آیه ۶۱)، تفسیر المیزان، تفسیر نمونه، تفسیر مجمعالبیان، الغدیر، بحارالانوار، عیون اخبار الرضا، المستدرک علی الصحیحین، صحیح ترمذی، صحیح مسلم