به گزارش اکواقتصاد، بازار سرمایه امروز در حالی معاملات خود را آغاز کرد که فضای خبری و تحولات چند روز اخیر، تصویری پیچیده و چندلایه از ریسکها و فرصتها پیش روی فعالان بازار قرار داده بود. بازگشایی و تحرکات نمادهای مهم از جمله پتروشیمیها بهویژه «پردیس»، در کنار حجم بالای معاملات و انتشار اخبار متضاد سیاسی، باعث شد بازار روزی پرهیجان اما در عین حال نسبتاً متعادل را پشت سر بگذارد.
در ابتدای معاملات، فضای عمومی بازار تحت تأثیر اخبار شب گذشته قرار داشت؛ اخباری که از یک سو به تنشهای منطقهای میان اسرائیل و لبنان اشاره داشت و از سوی دیگر گمانههایی درباره افزایش سطح ریسکهای ژئوپلیتیک و توقف برخی روندهای دیپلماتیک مطرح میکرد. این موضوع در ساعات ابتدایی، انتظار افزایش فشار فروش را در بازار تقویت کرده بود. با این حال، برخلاف برخی پیشبینیها، بازار با رفتاری کنترلشده و بدون هیجان افراطی در سمت عرضه مواجه شد.
در ادامه و با انتشار مجموعهای از اخبار تکمیلی، بهویژه سیگنالهایی از کاهش تنشهای سیاسی و تغییر لحن بازیگران بینالمللی، فضای بازار تا حدی آرامتر شد. همین تغییر در انتظارات، به بهبود نسبی تقاضا در بسیاری از نمادها منجر شد و از شدت عرضههای احتمالی کاست. بهطور مشخص، نقش اخبار سیاسی در کوتاهمدت بار دیگر نشان داد که چگونه میتواند مسیر نقدینگی و رفتار معاملهگران را تغییر دهد.
یکی از مهمترین رویدادهای امروز، بازگشایی و عملکرد نماد پتروشیمی پردیس بود که توانست به نوعی به نماد کلی گروه پتروشیمی در بازار تبدیل شود. این بازگشایی با حجم قابل توجه معاملات و نوسانات مثبت همراه بود و در مجموع، تصویری امیدوارکننده از بازگشت تدریجی اعتماد به این گروه ارائه داد. اهمیت این موضوع از آن جهت است که بخش قابل توجهی از فعالان بازار در روزهای گذشته با نگرانی نسبت به وضعیت بازگشایی نمادهای پتروشیمی مواجه بودند و تصور فشار فروش سنگین در این گروه وجود داشت.
با این حال، رفتار امروز پردیس و برخی دیگر از نمادهای همگروه نشان داد که بازار در حال هضم شرایط جدید است و بدبینیهای قبلی تا حدی تعدیل شده است. البته این موضوع به معنای حذف کامل ریسک نیست، بلکه نشاندهنده تغییر در انتظارات کوتاهمدت فعالان بازار است.
در سطح کلیتر، بازار امروز بهوضوح وارد مرحلهای شده است که در آن تفکیک میان نمادها و صنایع مختلف پررنگتر از گذشته خواهد بود. به بیان دیگر، دوران حرکتهای یکپارچه و همجهت بازار تا حدی کمرنگ شده و جای خود را به رفتارهای انتخابیتر داده است. در این شرایط، سهمهای بنیادی و دارای پشتوانه سودآوری، نقش پررنگتری در جذب نقدینگی ایفا میکنند، در حالی که نمادهای ضعیفتر با فشار عرضه بیشتری مواجه هستند.
از منظر رفتاری نیز بازار امروز را میتوان به سه دسته از بازیگران اصلی تقسیم کرد: گروه نخست، معاملهگران ریسکگریز هستند که با افزایش ابهامات سیاسی و اقتصادی، ترجیح میدهند بخشی از دارایی خود را نقد کنند یا به سمت کاهش اعتبار حرکت کنند. گروه دوم، معاملهگران فرصتطلب و اصطلاحاً شارپی هستند که از نوسانات ایجاد شده استفاده کرده و وارد صفهای خرید یا موقعیتهای کوتاهمدت میشوند. گروه سوم نیز سرمایهگذارانی هستند که با رویکردی میانه، تلاش میکنند با مدیریت ریسک، بهتدریج وارد سهام ارزنده و بنیادی شوند.
نکته مهم دیگر در معاملات امروز، افزایش اهمیت جریان اطلاعات و اخبار در تصمیمگیری معاملهگران بود. بازار بیش از هر زمان دیگری به اخبار حساس شده و سرعت واکنش آن به تحولات سیاسی و اقتصادی افزایش یافته است. این موضوع باعث شده که نوسانات کوتاهمدت افزایش یابد، اما در عین حال فرصتهای معاملاتی متعددی نیز ایجاد شود.
از منظر بنیادی، همچنان بخشی از فعالان بازار بر این باورند که قیمت بسیاری از نمادها با واقعیتهای اقتصادی فاصله دارد. رشد قابل توجه نرخ تورم در اقتصاد، افزایش سطح فروش شرکتها در گزارشهای ماهانه و بهبود نسبی عملکرد عملیاتی بنگاهها، از جمله عواملی هستند که در تحلیل بنیادی بازار مورد توجه قرار میگیرند. با این حال، سایه ریسکهای سیاسی و برخی سیاستگذاریهای دستوری، مانع از همراستا شدن کامل قیمت سهام با متغیرهای بنیادی شده است.
در همین راستا، برخی معتقدند که طی سالهای اخیر، نوعی «فشردگی قیمتی» در بازار سهام نسبت به تورم ایجاد شده است؛ به این معنا که رشد داراییها به اندازه رشد عمومی قیمتها نبوده و همین موضوع میتواند در صورت کاهش ریسکهای سیستماتیک، زمینهساز یک دوره تعدیل قیمتی در بازار شود. هرچند تحقق این سناریو وابسته به مجموعهای از متغیرهای سیاسی، اقتصادی و سیاستگذاری است.
در مجموع، بازار امروز را میتوان ترکیبی از امید و احتیاط توصیف کرد. از یک سو، بازگشایی موفق برخی نمادهای مهم و کاهش نسبی تنشهای سیاسی، فضای مثبتی را در بازار ایجاد کرد و از سوی دیگر، همچنان ریسکهای بیرونی و عدم قطعیتها، مانع از شکلگیری یک روند پرقدرت و یکپارچه صعودی شدند.
در جمعبندی میتوان گفت بازار سرمایه در مقطع فعلی بیش از هر چیز نیازمند انتخابگری دقیق، مدیریت ریسک فعال و توجه مستمر به جریان اخبار است. در چنین فضایی، رفتار هیجانی میتواند هزینهزا باشد و در مقابل، رویکردهای تحلیلی و مبتنی بر دادههای بنیادی، شانس موفقیت بیشتری خواهند داشت.
به نظر میرسد روزهای پیشرو نیز همچنان تحت تأثیر همین دوگانه «ریسک سیاسی – فرصت بنیادی» قرار خواهد داشت و فعالان بازار باید با در نظر گرفتن این واقعیت، استراتژیهای خود را تنظیم کنند.
فاطمه حاج علی