به گزارش اکو اقتصاد، «الن توماسیان»، تحلیلگر و روزنامهنگار خارجی در یادداشتی به بررسی ابعاد جدید مفهوم «حاکمیت ملی» در عصر هوش مصنوعی پرداخته و چالشهای کشورهای کوچک، بهویژه ارمنستان را در مواجهه با هژمونی فناوری آمریکا و غولهای سیلیکونولی تبیین کرده است.
این یادداشت با تمرکز بر کنفرانس هوش مصنوعی که در آوریل 2026 در دانشگاه دولتی ایروان برگزار شد، به تشریح لایههای پنهان دکترین جدیدی میپردازد که توسط «آرمن آقاجانیان»، محقق سابق شرکت آمریکایی «متا» و مدیرعامل فعلی شرکت «Perceptron AI»، مطرح شده است.
توماسیان مینویسد که در جهان امروز، مفهوم سنتی حاکمیت که پیش از این به مرزهای جغرافیایی، امنیت نظامی و تمامیت ارضی محدود میشد، در حال تغییر ساختار است و اکنون «حاکمیت هوش مصنوعی» به یکی از ارکان حیاتی سیاستهای نوآوری و امنیت ملی کشورها تبدیل شده است؛ امری که به معنای توانایی کنترل بر سیستمهای استراتژیک، زیرساختها، دادهها و قواعد حاکم بر فناوری است.
تغییر مفهوم حاکمیت ملی در عصر هوش مصنوعی
نویسنده اشاره میکند که ارمنستان در سالهای اخیر تلاش کرده تا گامهایی را برای توسعه ظرفیتهای محاسباتی خود بردارد. تقویت زیرساختهای دانشگاه دولتی ایروان، راهاندازی مرکز ملی ابرمحاسباتی در شهر مهندسی و معرفی پروژه بزرگ ابررایانه «فایربرد» (Firebird)، همگی نشاندهنده تکاپوی این کشور برای ایجاد پایگاههای فناوری بومی است