به گزارش اکو اقتصاد، نسیم توکل، فعال اقتصادی، معتقد است زنان در بحران نه عقبنشینی میکنند و نه صرفاً محافظهکار میشوند، بلکه با «جسارت محتاطانه» و تکیه بر انعطاف و مدیریت انسانی، به بازیگران اصلی عبور از بحران تبدیل میشوند.
سوال: در شرایط نااطمینانی و فضای جنگی، فشار روانی مدیریت برای زنان مدیر چقدر متفاوتتر از گذشته شده است؟
نسیم توکل: در شرایط نااطمینانی و فضای جنگی، فشار روانی روی مدیران به طور طبیعی افزایش مییابد، اما تجربهای که من بهویژه در مورد زنان مدیر داشتهام نشان میدهد این فشار برای آنها پیچیدهتر و چندلایهتر است. نه فقط به دلیل وظایف شغلی، بلکه به خاطر انتظارات اجتماعی و فرهنگی که هنوز هم بهنوعی نقش زنان در محیط کار را تحت تأثیر قرار میدهد.
اگر قبلاً فشارهای مدیریتی عمدتاً به تصمیمات اقتصادی و عملیاتی محدود میشد، امروز ترکیبی از نگرانیهای امنیتی، مسئولیت خانوادگی و مواجهه با یک اقتصاد متزلزل هم به آن اضافه شده است. بنابراین زنان مدیر، حتی در سطوح بالای تصمیمگیری، مجبورند همزمان چندین «جبهه» را مدیریت کنند.
سوال: گفته میشود زنان در بحرانها مدل متفاوتی از تصمیمگیری دارند؛ شما فکر میکنید زنان مدیر در شرایط سخت محافظهکارتر عمل میکنند یا جسورتر؟
توکل: تجربه شخصی من و مشاهداتم از محیطهای کاری مختلف نشان میدهد این باور رایج که زنان محافظهکارترند یا جسورتر، چندان ساده نیست. زنان معمولاً در شرایط بحرانی انعطافپذیری بیشتری دارند؛ آنها با تکیه بر جمعآوری اطلاعات و توجه به جزئیات، تلاش میکنند ریسکها را متعادل کنند.
این لزوماً به معنای محافظهکاری صرف نیست؛ بلکه نوعی «جسارت محتاطانه» است. تصمیمهای جسورانه زمانی گرفته میشود که دادهها و شواهد کافی فراهم باشد و در این میان، قدرت حل مسئله و پیشبینی پیامدها در زنان مدیر دیده میشود؛ بهگونهای که در برخی مواقع حتی از مردان جسورتر عمل میکنند.
سوال: آیا زنان مدیر در اقتصاد ایران هنوز برای جدی گرفته شدن باید بیشتر از مردان هزینه بدهند، مخصوصاً در دورههای بحران؟
توکل: واقعیت تلخ این است که هنوز تفاوت محسوس وجود دارد. بهخصوص در دورههای بحران، زنان مدیر باید نهتنها شایستگی خود را ثابت کنند، بلکه مهارتهای مذاکره، اعتمادسازی و مدیریت ریسک خود را هم بیشتر به نمایش بگذارند.
تجربه نشان داده در جلسات بحرانی، حتی زمانی که تصمیم آنها درست و بهموقع است، باز هم نیاز به تلاش مضاعف برای کسب احترام و اعتماد وجود دارد.
سوال: بسیاری از کسبوکارها امروز از توسعه فاصله گرفتهاند و به بقا فکر میکنند؛ این تغییر فضا چه اثری روی نگاه و عملکرد زنان مدیر گذاشته است؟
توکل: وقتی فضای کسبوکار به جای توسعه بر بقا تمرکز میکند، نگاه زنان مدیر نیز تغییر میکند. بسیاری از آنها مجبور میشوند برنامههای بلندمدت را کنار بگذارند و استراتژیهای کوتاهمدت و عملیاتی را اولویتبندی کنند.
این موضوع گاهی باعث میشود ابتکار و خلاقیت محدود شود، اما همزمان مهارتهای مدیریتی در شرایط فشار بالا و محدودیت منابع رشد میکند. زنان مدیر در این شرایط یاد میگیرند چگونه با حداقل امکانات، بیشترین تأثیر را ایجاد کنند و روابط انسانی و تیمسازی را قدرتمندتر کنند؛ چون بقای سازمان در گرو همین مهارتهاست.
سوال: اگر شرایط نااطمینانی ادامهدار شود، فکر میکنید زنان در اقتصاد ایران بیشتر به سمت خروج از فضای مدیریتی میروند یا نقش پررنگتری در مدیریت بحران پیدا میکنند؟
توکل: فکر میکنم دو مسیر محتمل پیش روی زنان در اقتصاد ایران وجود دارد؛ برخی ممکن است به دلیل فشار مضاعف و نبود توازن میان مسئولیتها، از فضای مدیریتی خارج شوند، اما بخش قابل توجهی نیز تجربه و انعطاف خود را به نقطه قوت تبدیل میکنند و نقش پررنگتری در مدیریت بحران خواهند داشت.
این نقش پررنگ فقط به معنای حفظ سازمانها نیست، بلکه به شکلدهی راهکارهای خلاقانه برای عبور از شرایط دشوار هم مربوط میشود. زنان مدیر، با تکیه بر حساسیت و دقت بالای خود، میتوانند در بحرانها تصمیمهایی بگیرند که هم انسانمحور و هم از نظر اقتصادی منطقی باشد.
توکل در پایان تأکید میکند:«مدیریت در شرایط بحرانی یک مهارت متفاوت است؛ مهارتی که ترکیبی از انعطاف، شجاعت محتاطانه و قدرت مدیریت روابط انسانی را میطلبد. ویژگیهایی که شاید در گذشته کمتر دیده میشد، اما امروز به یک الزام تبدیل شده است. فشار و چالش، اگرچه طاقتفرساست، اما میتواند زنان مدیر را به شکلدهندگان واقعی مسیر بحران تبدیل کند؛ کسانی که نهتنها سازمان را زنده نگه میدارند، بلکه میتوانند آیندهای پایدارتر و مقاومتر بسازند.»