به گزارش اکواقتصاد، در حاشیه نمایشگاه تخصصی ایران پتروکم، با پیمان شاهاویسی، مدیرعامل پتروشیمی مسجدسلیمان به گفتوگو نشستیم؛ شرکتی که در یکی از محرومترین مناطق کشور، با وجود تحریمها، ناترازی انرژی و محدودیتهای ساختاری، توانسته رکوردهای تازهای در تولید ثبت کند و همزمان با تمرکز بر توسعه پایدار، محیط زیست و مسئولیت اجتماعی، مسیر ورود به بازارهای جهانی را هموار سازد.
پیمان شاهاویسی در این گفتوگو از ظرفیتهای تولید، چالشها، برنامههای توسعهای، سرمایه انسانی و نقش نمایشگاه پتروکم در آینده این مجموعه سخن گفت.
لطفاً در خصوص مجموعه پتروشیمی مسجدسلیمان یک توضیحی بفرمایید.
شرکت پتروشیمی مسجدسلیمان در استان خوزستان، در فاصله حدود ۴۰ کیلومتری شهر مسجدسلیمان و در محدوده روستای هفت شهیدان واقع شده است. پتروشیمی مسجدسلیمان یکی از شرکتهای زیرمجموعه هلدینگ سرمایهگذاری صندوق بازنشستگی کشوری بهشمار میرود و بهواسطه موقعیت جغرافیایی خود در منطقهای کمتر برخوردار، علاوه بر مأموریت صنعتی، نقش اجتماعی قابل توجهی نیز بر عهده دارد.
در حال حاضر حدود ۱۳۰۰ نفر بهصورت مستقیم در این شرکت مشغول به کار هستند؛ بخشی از این اشتغال از طریق شرکت مهندسی و تأمین نیروی انسانی زیرمجموعه خود مجموعه و بخشی نیز بهصورت مستقیم در شرکت پتروشیمی مسجدسلیمان تعریف شده است.
نوع محصولات تولیدی و میزان تولید چگونه است؟ روند تولید از زمان تأسیس تاکنون را چگونه ارزیابی میکنید؟
محصول اصلی شرکت پتروشیمی مسجدسلیمان اوره است که یکی از استراتژیکترین محصولات غذایی و کشاورزی در سطح جهان محسوب میشود. ظرفیت اسمی تولید این مجتمع حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن در سال است. ماده اولیه تولید اوره، آمونیاک است که خود بهعنوان یک محصول میانی در مجتمع تولید میشود. در زمان تولید با ظرفیت ۱۰۰ درصد، روزانه بین ۲۰۰ تا ۲۵۰ تن آمونیاک مازاد داریم که این مقدار نیز بهصورت جداگانه به فروش میرسد.
از منظر فنی، پتروشیمی مسجدسلیمان دارای دو لایسنس معتبر جهانی از شرکتهای تویو (Toyo) و کازاله (Casale) است که جزو بهترین و مرغوبترین فناوریهای تولید در صنعت پتروشیمی دنیا محسوب میشوند. همین موضوع باعث شده کیفیت محصول تولیدی ما در سطح بسیار بالایی قرار داشته باشد و رضایت مشتریان داخلی و خارجی را به همراه داشته باشد.
از سال ۱۴۰۰ تاکنون، علیرغم چالشها، روند تولید رو به رشد بوده است. بهعنوان نمونه، در سال ۱۴۰۱ بالاترین ظرفیت تولید ثبتشده شرکت معادل ۷۷۷ هزار تن بوده و در سال جاری نیز تا پایان آذرماه و بهطور دقیق تا دوم دیماه، موفق شدیم به تولید ۷۱۲ هزار تن دست پیدا کنیم که رکورد ادوار شرکت محسوب میشود. این رکورد در شرایطی به دست آمد که با ۱۲ روز جنگ، ۱۱ روز قطعی گاز در ابتدای سال و نهایتاً قطعی گاز از سوم دیماه مواجه بودیم.
نکته قابل توجه اینکه از مردادماه تا سوم دیماه، برای نخستینبار در تاریخ پتروشیمی مسجدسلیمان، با ظرفیت اسمی ۱۰۰ درصد بهصورت مستمر تولید داشتیم.
اهمیت این تولیدات را در حوزه پتروشیمی و محیط زیست چگونه ارزیابی میکنید؟
اوره بهعنوان یکی از مهمترین نهادههای کشاورزی، نقش مستقیم در امنیت غذایی کشور و جهان دارد. از این منظر، تولید این محصول برای ما صرفاً یک فعالیت اقتصادی نیست، بلکه یک مأموریت راهبردی محسوب میشود.
در عین حال، از ابتدای پروژه با برخی معضلات زیستمحیطی مواجه بودیم. اما طی سالهای اخیر تلاش جدی صورت گرفت تا این مشکلات شناسایی، کنترل و برطرف شود. رویکرد اصلی ما مبتنی بر توسعه پایدار است و فعالیتهای شرکت را بر اساس ۱۷ اصل توسعه پایدار سازمان ملل متحد (SDGs) تنظیم کردهایم که محیط زیست یکی از ارکان اصلی آن بهشمار میرود.
هدف ما این است که ضمن حفظ بهرهوری تولید، کمترین اثر منفی زیستمحیطی را داشته باشیم و حرکت شرکت بهطور کامل در مسیر توسعه پایدار تعریف شود.
محدودیتهایی مانند تحریمها و عدم دسترسی به فناوریهای روز چه تأثیری بر عملکرد مجموعه داشته و چه اقداماتی برای رفع این موانع انجام شده است؟
بدون تردید، تحریمهای گسترده، ناترازی انرژی و محدودیت دسترسی به فناوریهای نوین چالشهای جدی برای صنعت پتروشیمی کشور ایجاد کرده است. پتروشیمی مسجدسلیمان نیز از این قاعده مستثنی نبوده، اما به دلیل جوان بودن مجموعه و نگاه توسعهمحور سهامدار اصلی، این چالشها به فرصت تبدیل شدهاند.
با پذیرش این واقعیتها، و با موافقت سهامدار عمده و هیئتمدیره، در ساختار سازمانی شرکت معاونت برنامهریزی و توسعه پایدار ایجاد شد. ما در این زمینه بهعنوان یکی از شرکتهای پیشرو در هلدینگ عمل کردیم و پس از به ثمر نشستن این تجربه، قرار است به سایر شرکتهای هلدینگ نیز در استقرار نظام توسعه پایدار کمک کنیم.
وضعیت کنونی شرکت را در مقایسه با چشمانداز ترسیمشده و سایر شرکتهای مشابه چگونه ارزیابی میکنید؟
با توجه به اهدافی که برای شرکت ترسیم کرده بودیم، امروز پتروشیمی مسجدسلیمان در جایگاه بسیار مناسبی قرار دارد. تیم مدیریتی منسجم، نیروی انسانی متخصص و همدل و برنامهریزی دقیق باعث شده علیرغم همه محدودیتها، رکوردهای تاریخی تولید شکسته شود.
در مقایسه با سایر شرکتهای مشابه، بهویژه در حوزه بهرهوری تولید و تداوم فعالیت در شرایط بحرانی، عملکرد پتروشیمی مسجدسلیمان کاملاً قابل دفاع و حتی پیشرو بوده است.وضعیت سرمایه انسانی در شرکت چگونه است و چه برنامههایی برای توسعه منابع انسانی دارید؟
سرمایه انسانی، مهمترین دارایی ماست. بخش قابل توجهی از اهداف حضور ما در نمایشگاهها و انعقاد تفاهمنامهها، به توانمندسازی نیروی انسانی اختصاص دارد. از جمله برنامهها، فراهم کردن امکان ادامه تحصیل، ارتقای مهارتهای تخصصی و ایجاد انگیزه برای ماندگاری نیروهای متخصص در شرکت است.
این رویکرد بهطور مستقیم بر افزایش بهرهوری، کیفیت عملکرد و حفظ سرمایههای انسانی اثرگذار خواهد بود.تاکنون به بازار کدام کشورها نفوذ کردهاید و برنامه توسعه صادرات چیست؟
بر اساس الزامات موجود، بخشی از تولید اوره در اختیار سازمان خدمات حمایتی کشاورزی و وزارت جهاد کشاورزی قرار میگیرد و مابقی به صادرات اختصاص دارد. مقاصد صادراتی ما عمدتاً کشورهای خاورمیانه از جمله عمان، کشورهای آفریقایی و در موارد محدودی آمریکای جنوبی بوده است.
در حال حاضر فروش محصولات بهصورت FOB انجام میشود، اما با رایزنیهای انجامشده با هلدینگ و هیئتمدیره، در تلاش هستیم مجوزهایی برای استفاده از روشهای فروش متنوعتر و سودآورتر دریافت کنیم تا با تضمینهای لازم، ارزش افزوده بیشتری برای شرکت ایجاد شود.
آیا ناترازی انرژی بر تولید تأثیر داشته و مدیریت ریسک چگونه انجام شده است؟
ناترازی انرژی، بهویژه در حوزه گاز، تأثیر مستقیمی بر تولید داشته است. با این حال، از طریق برنامهریزی دقیق، مدیریت ریسک و استفاده حداکثری از زمانهای در دسترس، توانستیم تولید پایدار و حتی رکوردشکن را تجربه کنیم. نمونه آن، تولید ۱۰۰ درصدی در بازه مرداد تا دیماه است که در شرایط بسیار خاصی محقق شد.
در حوزه مسئولیت اجتماعی (CSR) چه اقداماتی انجام دادهاید؟
پتروشیمی مسجدسلیمان به دلیل قرارگیری در منطقهای محروم، مسئولیت اجتماعی سنگینی بر عهده دارد. اگرچه در سالهای گذشته شرکت زیانده بوده و طبق مصوبه معاون اول ریاست جمهوری، شرکتهای زیانده مجاز به فعالیت گسترده اجتماعی نیستند، اما با این حال ناگزیر و متعهدانه در حوزه خدمات اجتماعی در مناطق مسجدسلیمان، لالی، اندیکا و روستای هفت شهیدان فعال بودهایم.
امسال برای نخستینبار شرکت وارد فاز سودآوری میشود و برنامهریزی کردهایم با ایجاد شرکتهای کوچک زیرمجموعه، زمینه اشتغال مستقیم ۵۰ تا ۱۰۰ نفره در هر پروژه را فراهم کنیم. طرحها آماده شده و طی ۳ هفته تا یک ماه آینده وارد فاز اجرایی خواهند شد.
نمایشگاه ایران پتروکم را چگونه ارزیابی میکنید؟
به نظر من این نمایشگاه وزن و اعتبار بسیار خوبی دارد و بهصورت تخصصی پاسخگوی نیازهای صنعت پتروشیمی است. اگرچه هنوز فرصت بازدید کامل از نمایشگاه را نداشتهام، اما سطح برگزاری، کیفیت مذاکرات و حضور بازیگران اصلی صنعت بسیار مطلوب بوده است.
قراردادها و تفاهمنامههای منعقدشده در نمایشگاه چه اهمیتی برای پتروشیمی مسجدسلیمان داشت؟
تفاهمنامهها برای ما دو محور اصلی دارند؛ نخست، حوزه سرمایه انسانی و دوم، توسعه و سرمایهگذاری. از منظر مالی نیز، گردش منابع مالی شرکت باید به شکلی مدیریت شود که بیشترین منفعت را برای مجموعه داشته باشد.
در همین راستا، تفاهمنامههایی با بانک شهر و بانک قرضالحسنه مهر ایران به امضا رسیده و مذاکراتی نیز با بانکهایی مانند بانک ملت و بانک ملی انجام شده است. این همکاریها نقش مهمی در تحقق اهداف توسعهای و مالی پتروشیمی مسجدسلیمان خواهد داشت.