به گزارش اکو اقتصاد، علی زرکش در همایش «روز کارگزار» که عصر سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ به میزبانی کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار در ایوان شمس برگزار شد، در ارائه‌ای با عنوان «از کارگزاری دیجیتال تا کارگزاری هوشمند»، مسیر تحول فناوری در صنعت کارگزاری و الزامات ورود این صنعت به عصر هوش مصنوعی را تشریح کرد.
او با اشاره به تغییرات صنعت کارگزاری طی دو دهه گذشته اظهار کرد: حدود ۱۵ تا ۲۰ سال پیش، انجام معاملات سهام عمدتاً از طریق بسترهای کاغذی و تماس تلفنی با کارگزاری‌ها انجام می‌شد، اما توسعه فناوری و گسترش اینترنت، به‌تدریج ساختار این صنعت را تغییر داد و کارگزاری‌ها وارد مرحله دیجیتالی‌شدن شدند.
به گفته زرکش، امروز هر فردی که کد سجام داشته باشد و به اینترنت و یک ابزار هوشمند مانند تلفن همراه، تبلت یا لپ‌تاپ دسترسی داشته باشد، می‌تواند از نقاط مختلف کشور به بازار سرمایه متصل شود و معاملات خود را انجام دهد. این تحول نه‌تنها دسترسی سرمایه‌گذاران به بازار را افزایش داده، بلکه حجم قابل توجهی از داده را نیز در اختیار کارگزاری‌ها قرار داده است.
مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران افزود: سرمایه‌گذار امروز در پنل کارگزاری خود با مجموعه‌ای گسترده از اطلاعات شامل قیمت‌های لحظه‌ای، وضعیت پرتفوی، اطلاعیه‌های کدال، پیام‌های ناظر و اخبار بازار مواجه است. بنابراین، مسئله اصلی دیگر صرفاً دسترسی به اطلاعات نیست، بلکه توانایی پردازش، تحلیل و تبدیل این حجم از داده به خروجی قابل استفاده برای تصمیم‌گیری است.
او با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی در این زمینه گفت: داده، ماده اولیه هوش مصنوعی است و صنعت کارگزاری امروز حجم بزرگی از داده را در اختیار دارد. بنابراین می‌توان با استفاده هدفمند از ابزارهای هوش مصنوعی، سرعت و دقت تحلیل اطلاعات را افزایش داد و در نهایت کیفیت تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران را ارتقا بخشید.
زرکش تأکید کرد ورود هوش مصنوعی به صنعت کارگزاری به معنای حذف نیروی انسانی نیست، بلکه این فناوری باید به‌عنوان ابزاری برای قدرتمندتر کردن کارگزاری‌ها و سرمایه‌گذاران مورد استفاده قرار گیرد. به گفته او، هوش مصنوعی می‌تواند بخش بزرگی از فرآیند تحلیل داده‌ها را انجام دهد و نتیجه تحلیل را در قالب پیشنهاد و انتخاب در اختیار تصمیم‌گیرنده انسانی قرار دهد؛ به این ترتیب، نقش انسان از انجام فعالیت‌های تکراری به سمت تصمیم‌گیری و نظارت مؤثرتر حرکت خواهد کرد.
او با اشاره به نمونه‌های بین‌المللی افزود: در برخی کارگزاری‌های خارجی، ابزارهای هوش مصنوعی به پرتفوی سرمایه‌گذاران متصل شده‌اند و سرمایه‌گذار می‌تواند به زبان طبیعی درباره یک سهم یا وضعیت سرمایه‌گذاری خود سؤال کند. این ابزارها با بررسی همزمان اخبار، وضعیت پرتفوی و روندهای بازار، اطلاعات را تحلیل کرده و پیشنهادهایی برای تصمیم‌گیری در اختیار سرمایه‌گذار قرار می‌دهند.
به گفته زرکش، سه مؤلفه «سرعت، ریسک و اعتماد» از مهم‌ترین عناصر فعالیت کارگزاری‌ها هستند و هوش مصنوعی می‌تواند در هر سه حوزه نقش‌آفرینی کند.
او توضیح داد: در یک روز معاملاتی پرتلاطم ممکن است همزمان نوسانات شدید بازار، انتشار افشای اطلاعات برای چند نماد مهم، اخبار سیاسی و اقتصادی، مراجعه مشتریان کلیدی و حتی اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی رخ دهد. در چنین شرایطی، اولویت‌بندی صحیح رویدادها و تصمیم‌گیری به‌موقع اهمیت بسیار زیادی دارد و یک خطا یا تأخیر می‌تواند به بحران جدی برای یک کارگزاری منجر شود.
زرکش ادامه داد: در یک کارگزاری هوشمند، ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند نیازهای مشتریان را دسته‌بندی کرده و درخواست‌ها را به‌صورت خودکار به بخش مربوطه منتقل کنند. از سوی دیگر، زیرساخت‌های ارتباطی و سامانه‌های عملیاتی نیز می‌توانند به شکل لحظه‌ای پایش شوند تا در صورت مشاهده نشانه‌های اختلال، هشدار لازم پیش از وقوع مشکل صادر شود.
در حوزه اخبار و اطلاعات نیز هوش مصنوعی می‌تواند اطلاعات منتشرشده را جمع‌آوری و تحلیل کند و آثار احتمالی آن بر سرمایه‌گذاری‌ها را مورد بررسی قرار دهد. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذار یا کارگزاری می‌تواند به جای مواجهه با حجم بزرگی از اطلاعات خام، خروجی ساختاریافته‌تر و قابل استفاده‌تری دریافت کند.
چهار مسیر اصلی استفاده از هوش مصنوعی در کارگزاری‌ها
مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران با اشاره به روندهای جهانی، گفت طی یکی دو سال اخیر استفاده از هوش مصنوعی در صنعت کارگزاری در چهار حوزه اصلی یعنی «تحلیل هوشمند اطلاعات»، «مدیریت ریسک و کشف رفتارهای غیرعادی»، «امنیت سایبری» و «عملیات زیرساختی» توسعه یافته است.
به گفته زرکش، در حوزه تحلیل هوشمند، اخبار و داده‌های داخلی و خارجی از جمله اطلاعات اقتصادی، سیاسی و مرتبط با روابط بین‌الملل می‌توانند به‌صورت یکپارچه جمع‌آوری و تحلیل شوند. در حوزه مدیریت ریسک نیز هوش مصنوعی می‌تواند با استفاده از داده‌های تاریخی کارگزاری، رفتارهای غیرعادی را شناسایی و به‌صورت مستمر پایش کند.
او درباره امنیت سایبری نیز گفت: با توجه به ورودی‌ها و خروجی‌های حساب کاربران، سامانه‌های امنیتی و زیرساخت‌های کارگزاری، امکان پایش مستمر و شناسایی الگوهای غیرعادی وجود دارد. هدف از این کاربرد، کاهش هزینه نیروی انسانی نیست، بلکه کاهش هزینه ناشی از وقوع رخدادهای امنیتی و کنترل ریسک است.
زرکش یکی دیگر از فرصت‌های مهم پیش روی صنعت کارگزاری را یکپارچه‌سازی داده‌ها عنوان کرد و گفت سرمایه‌گذار امروز هنگام ورود به پنل کارگزاری با اطلاعات فراوانی مواجه است و این حجم اطلاعات در برخی موارد می‌تواند تصمیم‌گیری را دشوار و زمان‌بر کند.
به گفته او، اگر داده‌های مربوط به پرتفوی، اطلاعات مشتری، اخبار و اطلاعات بازار در یک بستر یکپارچه قرار گیرد، ابزارهای هوش مصنوعی می‌توانند تحلیل سریع‌تر و دقیق‌تری ارائه دهند. این در حالی است که در بسیاری از کارگزاری‌های دیجیتال، خدمات همچنان به‌صورت ماژولار و جدا از یکدیگر تعریف شده‌اند و داده‌های هر سرویس نیز تا حد زیادی مستقل از سایر بخش‌هاست.
مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران تأکید کرد ایجاد یک بستر داده‌ای یکپارچه می‌تواند زمینه طراحی طیف گسترده‌تری از خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی را فراهم کند و اثربخشی این ابزارها را افزایش دهد.
با این حال، زرکش نسبت به ارائه خروجی‌های قطعی از سوی ابزارهای هوش مصنوعی هشدار داد و گفت برخی کارگزاری‌های خارجی با اتکا به این فناوری، وعده‌هایی درباره بازده قطعی بازار یا پیش‌بینی دقیق شاخص ارائه کرده‌اند؛ در حالی که چنین رویکردی برای صنعت مالی بسیار پرریسک است.
او تأکید کرد هوش مصنوعی باید ابزار تصمیم‌سازی باشد، نه ابزاری برای ارائه پیش‌بینی‌های قطعی و تضمین‌شده. اگر خروجی یک سامانه هوش مصنوعی به‌عنوان نتیجه‌ای قطعی به سرمایه‌گذار ارائه شود، احتمال ایجاد تصمیم‌های نادرست و در نهایت آسیب به اعتماد سرمایه‌گذاران افزایش خواهد یافت.
نسخه ایرانی کارگزاری هوشمند؛ از خرید ابزار تا حل مسئله
زرکش با اشاره به تفاوت‌های ساختاری بازار سرمایه ایران با سایر کشورها گفت پرسش اصلی برای کارگزاری‌های ایرانی نباید این باشد که کدام ابزار خارجی هوش مصنوعی را خریداری و در سامانه‌های خود نصب کنند. مسئله اصلی، شناسایی چالش‌های واقعی هر کارگزاری و طراحی راهکار متناسب با همان نیازهاست.
به گفته او، تحریم‌ها، وضعیت ارتباطات بین‌المللی، استانداردهای زیرساختی بازار سرمایه و شیوه جمع‌آوری و مدیریت داده در ایران با بسیاری از کشورها تفاوت دارد؛ بنابراین نمی‌توان مدل‌های مورد استفاده در سایر بازارها را بدون تغییر و بدون توجه به شرایط داخلی در ایران پیاده کرد.
زرکش همچنین بر اهمیت داده‌های باکیفیت تأکید کرد و گفت تا چند سال قبل توجه کافی به اهمیت داده‌های شفاف، تمیز، کامل و جزئی وجود نداشت، اما طی یکی دو سال اخیر، توجه شرکت‌ها به جمع‌آوری و مدیریت داده افزایش یافته و تیم‌های تخصصی و تحلیلی در این حوزه در حال شکل‌گیری هستند.
او افزود هر کارگزاری باید متناسب با مزیت‌ها و چالش‌های خود، مسیر ورود به عصر هوش مصنوعی را تعیین کند. ممکن است یک کارگزاری در حوزه بورس کالا مزیت بیشتری داشته باشد، کارگزاری دیگری در بورس انرژی یا بورس اوراق بهادار قوی‌تر باشد و مجموعه‌ای دیگر با چالش‌هایی در حوزه ارتباط با مشتریان، زیرساخت یا تحلیل داده مواجه باشد.
به گفته زرکش، این چالش‌ها باید در هر شرکت به‌صورت مستقل شناسایی و تحلیل شوند و سپس راهکار هوش مصنوعی متناسب با همان نیاز طراحی شود. بنابراین، هدف نباید افزایش تعداد ابزارهای هوش مصنوعی باشد، بلکه باید بهبود واقعی عملکرد کارگزاری، افزایش کیفیت خدمات و ایجاد ارزش برای سرمایه‌گذار باشد.
او تأکید کرد موفقیت در استفاده از هوش مصنوعی را نمی‌توان با تعداد چت‌بات‌ها یا ابزارهای نصب‌شده در یک کارگزاری سنجید. معیار واقعی، افزایش اعتماد سرمایه‌گذاران، ارتقای تعامل با مشتریان، جذب سرمایه‌گذاران بیشتر و در نهایت افزایش کارایی و گردش مالی کارگزاری است.
مدیرعامل شرکت مدیریت فناوری بورس تهران در پایان با بیان اینکه دیجیتالی‌بودن دیگر یک مزیت رقابتی محسوب نمی‌شود، گفت: امروز دیجیتالی‌بودن یک ضرورت است و کارگزاری‌ای که از این مرحله عبور نکرده باشد، اساساً امکان رقابت مؤثر ندارد. مرحله بعد، حرکت به سمت کارگزاری هوشمند است؛ کارگزاری‌ای که بتواند تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران و تصمیم‌گیری‌های داخلی خود را سریع‌تر، شفاف‌تر و مطمئن‌تر کند.
زرکش در جمع‌بندی سخنان خود تأکید کرد آینده صنعت کارگزاری متعلق به مجموعه‌هایی نیست که صرفاً به شکل نمایشی از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، بلکه در اختیار کارگزاری‌هایی خواهد بود که این فناوری را در خدمت حل مسائل واقعی خود قرار دهند و از آن برای افزایش اعتماد، بهبود تجربه مشتری و جذب سرمایه‌گذاران بیشتر استفاده کنند.
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید