تغییر فاز بورس، بازگشت اعتماد یا فقط توقف ترس؟

به گزارش اکو اقتصاد، بازار سرمایه این روزها پس از یک دوره پرتنش، نشانه‌هایی از تغییر رفتار معامله‌گران را بروز داده است؛ جایی که چهار روز پیاپی ورود سرمایه حقیقی، افزایش ارزش معاملات و کاهش محسوس فشار فروش، این پرسش را مطرح کرده که آیا بورس وارد یک روند صعودی تازه شده؛ یا تنها در حال تجربه یک وقفه موقت پس از موج سنگین فروش است؟

واقعیت این است که ریزش‌های نیمه دوم تیرماه بیش از آنکه ناشی از افت ارزش ذاتی شرکت‌ها باشد، محصول افزایش نااطمینانی و رشد ریسک‌های غیراقتصادی بود. در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران برای حفظ سرمایه خود، خروج از بازار سهام را به ماندن ترجیح دادند و نتیجه آن، کاهش نقدینگی، افت شاخص‌ها و افزایش عرضه در اغلب نمادها بود.

اما حالا چند روزی است شرایط تا حدی تغییر کرده است؛ نه گزارش‌های مالی شرکت‌ها جهش معناداری داشته‌اند، نه متغیرهای کلان اقتصاد دگرگون شده‌اند و نه هنوز تصمیم سیاستی مهمی به مرحله اجرا رسیده است. آنچه تغییر کرده، «انتظارات» است. بازار سرمایه همواره پیش از وقوع رویدادها به استقبال آنها می‌رود و قیمت‌ها معمولا بازتاب آینده‌ای هستند که سرمایه‌گذاران تصور می‌کنند، نه صرفا واقعیت امروز.

این در شرایطی است که در روزهای اخیر، شکل‌گیری برخی گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال اصلاح سیاست‌های اقتصادی و بازنگری در برخی تصمیمات اثرگذار بر صنایع بزرگ، باعث شده بخشی از معامله‌گران سناریوی بدبینانه گذشته را کنار بگذارند. همین تغییر در ذهنیت فعالان بازار سرمایه، فشار فروش را کاهش داده و زمینه بازگشت بخشی از نقدینگی را فراهم کرده است.

البته نباید هر موج ورود پول را به معنای بازگشت کامل اعتماد تعبیر کرد. در این رابطه تجربه بورس تهران نشان داده است بازار سهام بارها تحت تاثیر اخبار و روایت‌های کوتاه‌مدت تغییر مسیر داده، اما در نبود تصمیمات عملی و پایدار، این روندها دوام چندانی نداشته‌اند. بنابراین، آنچه امروز اهمیت دارد، کیفیت جریان نقدینگی است، نه صرفا حجم آن.

از سوی دیگر، اگر ورود سرمایه‌های حقیقی در کنار ارزش معاملات بالا تداوم یابد و همزمان سیاست‌گذار با تصمیمات شفاف و قابل اتکا، ابهامات موجود را کاهش دهد، می‌توان انتظار داشت روند فعلی به تدریج به یک حرکت پایدار تبدیل شود. اما اگر انتظارات مثبت تنها بر پایه شایعات یا امید به تغییرات آینده شکل گرفته باشد و پشتوانه اجرایی پیدا نکند، احتمال بازگشت نوسانات و افزایش دوباره عرضه دور از ذهن نخواهد بود.

در مجموع، بازار سرمایه این روزها بیش از هر زمان دیگری به «اعتماد» نیاز دارد؛ اعتمادی که نه با رشد چندروزه شاخص‌ها، بلکه با ثبات در سیاست‌گذاری، پیش‌بینی‌پذیری اقتصاد و استمرار ورود نقدینگی شکل می‌گیرد. از این منظر، روزهای آینده بیش از آنکه آزمون سهامداران باشد، آزمونی برای سیاست‌گذاران اقتصادی خواهد بود؛ چرا که تصمیم‌های آنان مشخص می‌کند بورس در مسیر احیای پایدار قرار گرفته یا تنها از یک دوره فشار فروش، نفسی تازه کرده است.

منبع: تسنیم