به گزارش اکو اقتصاد، تحولات ژئوپولیتیکی در خلیج فارس و اختلال در عبور نفتکش‌ها از تنگه هرمز، موازنه عرضه و تقاضای جهانی نفت را در ماه مارس به شکل محسوسی بر هم زد.

بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، مجموع ذخایر جهانی نفت در این ماه حدود ۸۵ میلیون بشکه کاهش یافت. در خارج از منطقه خاورمیانه، افت ذخایر به ۲۰۵ میلیون بشکه (معادل ۶.۶ میلیون بشکه در روز) رسید که نشان‌دهنده فشار قابل توجه بر بازارهای مصرف‌کننده است.

کاهش کم‌سابقه نفت در مسیر حمل‌ونقل

داده‌های رهگیری نفتکش‌ها نشان می‌دهد حجم نفت در حال انتقال موسوم به «نفت روی آب» نیز به طور محسوسی افت کرده است. در پی بسته شدن تنگه هرمز، ۱۰۷ میلیون بشکه از نفت در حال حمل (حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز) کاهش یافت و در مجموع نفت در حال انتقال در بازارهای جهانی ۱۸۱ میلیون بشکه (۵.۸ میلیون بشکه در روز) پایین‌تر از سطوح پیشین ثبت شد.

این نخستین کاهش قابل توجه حجم نفت در مسیر حمل‌ونقل طی شش ماه گذشته محسوب می‌شود و بیانگر اختلال جدی در زنجیره تأمین جهانی انرژی است.

خاورمیانه؛ افزایش ذخیره به دلیل محدودیت صادرات

در مقابل کاهش ذخایر جهانی، کشورهای خاورمیانه به دلیل موانع صادراتی و توقف جریان‌های تجاری، بخش بیشتری از تولید خود را ذخیره کردند.

بر اساس برآوردهای تحلیلی، ذخیره‌سازی شناور نفت خام و فرآورده‌های نفتی در منطقه بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه افزایش یافت. همچنین ذخایر زمینی نفت خام نیز بیش از ۴۰ میلیون بشکه رشد داشت.

در زمان تهیه این گزارش، حدود ۱۷۱ میلیون بشکه نفت در نفتکش‌های مستقر در خلیج فارس و ۲۶۲ میلیون بشکه در مخازن زمینی این منطقه نگهداری می‌شد.

ادامه ذخیره‌سازی چین در میانه بحران

در شرایطی که بسیاری از کشورها با کاهش موجودی مواجه بودند، چین به روند ذخیره‌سازی ادامه داد و حدود ۴۰ میلیون بشکه نفت خام به ذخایر خود افزود. در مقابل، سایر کشورهای غیرعضو OECD در مجموع ۳۷ میلیون بشکه کاهش ذخیره را ثبت کردند که بخش عمده آن مربوط به کشورهای آسیایی بود.

کارشناسان این اقدام چین را بخشی از راهبرد تقویت امنیت انرژی و استفاده از فرصت‌های قیمتی در دوره‌های نوسان می‌دانند.

افت ذخایر گازوئیل و سوخت جت

در میان فرآورده‌های نفتی، گازوئیل و سوخت جت/کروزین بیشترین کاهش را تجربه کردند. توقف صادرات از خلیج فارس و کاهش فعالیت پالایشگاه‌های آسیایی از جمله عوامل اصلی افت عرضه این محصولات عنوان شده است؛ مسأله‌ای که می‌تواند فشار قیمتی در بازار فرآورده‌ها را تشدید کند.
ادامه اختلال در تنگه هرمز می‌تواند تعادل شکننده بازار نفت را در ماه‌های آینده بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد. با توجه به وابستگی بالای تجارت جهانی انرژی به این گذرگاه راهبردی، هرگونه محدودیت پایدار در عبور نفتکش‌ها می‌تواند به افزایش نوسانات قیمتی و تغییر الگوی ذخیره‌سازی در سطح جهان منجر شود.