به گزارش اکواقتصاد، تحولات اخیر در بازارهای جهانی انرژی بار دیگر نقش تعیین‌کننده ریسک‌های ژئوپلیتیک در شکل‌دهی به قیمت نفت و گاز را برجسته کرده است. در روزهای گذشته، همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره احتمال گسترش تنش‌های نظامی در خاورمیانه و تهدید مسیرهای حیاتی انتقال انرژی، آژانس بین‌المللی انرژی از شکل‌گیری بحرانی کم‌سابقه در بازار انرژی سخن گفته است؛ بحرانی که به گفته برخی تحلیلگران می‌تواند آثار آن فراتر از بازار نفت رفته و بر روند رشد اقتصاد جهانی نیز تأثیر بگذارد.

در همین ارتباط، حسینی، عضو اتاق بازرگانی ایران، با اشاره به هشدارهای مطرح شده در گزارش‌های بین‌المللی گفت: آژانس بین‌المللی انرژی معتقد است بازار انرژی درگیر یکی از بزرگ‌ترین بحران‌هایی شده که تاکنون مشاهده شده است. به گفته او، این ارزیابی نشان می‌دهد که سطح نااطمینانی در بازارهای انرژی به شکل قابل توجهی افزایش یافته و هرگونه اختلال در عرضه می‌تواند به سرعت بر قیمت‌ها و در ادامه بر اقتصاد جهانی اثر بگذارد.

به گفته این فعال اقتصادی، به ازای هر ۱۰ دلار افزایش قیمت انرژی، حدود ۰.۲ درصد از رشد اقتصادی جهان کاسته می‌شود. این رابطه نشان می‌دهد که افزایش قیمت نفت و سایر حامل‌های انرژی تنها یک شوک قیمتی در بازار کالا نیست، بلکه می‌تواند زنجیره‌ای از پیامدهای اقتصادی از جمله افزایش هزینه تولید، رشد تورم و کاهش سرمایه‌گذاری را در اقتصاد جهانی به دنبال داشته باشد.

حسینی در ادامه با اشاره به شرایط ژئوپلیتیک منطقه گفت: در وضعیت فعلی نوعی توازن «باخت ـ باخت» در حال شکل‌گیری است. به گفته او، ایران با اتکا به موقعیت ژئوپلیتیک خود و نقش کلیدی در تنگه هرمز، مدیریت این آبراهه راهبردی را در دست گرفته و در مقابل ایالات متحده نیز تلاش کرده با اعمال فشارهای نظامی و دریایی، نوعی محاصره دریایی علیه ایران ایجاد کند. از نگاه او، ادامه این وضعیت نه تنها برای دو کشور بلکه برای اقتصاد جهانی نیز هزینه‌زا خواهد بود.

تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان محسوب می‌شود و برآوردهای بین‌المللی نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از صادرات نفت جهان روزانه از این مسیر عبور می‌کند. به همین دلیل هرگونه تنش یا اختلال در این مسیر می‌تواند به سرعت بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد و قیمت‌ها را افزایش دهد.

این عضو اتاق بازرگانی همچنین به واکنش برخی قدرت‌های اقتصادی به تحولات اخیر اشاره کرد و گفت: کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند تلاش می‌کنند با استفاده از ابزارهای مختلف، آثار این بحران را بر اقتصاد خود کاهش دهند. به گفته او، چین به عنوان بزرگ‌ترین واردکننده نفت در جهان در هفته‌های اخیر اقدام به آزادسازی بخشی از ذخایر استراتژیک نفت خود کرده است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در برخی رسانه‌های اقتصادی و تحلیل‌های بازار انرژی، گفته می‌شود دولت چین برای جلوگیری از آسیب‌دیدن اقتصاد این کشور در صورت تشدید بحران خاورمیانه، بخشی از ذخایر استراتژیک نفت خود را در اختیار پالایشگاه‌ها قرار داده است. برخی برآوردها از عرضه حدود ۱.۵ میلیارد بشکه نفت از این ذخایر حکایت دارد؛ اقدامی که با هدف تثبیت بازار داخلی انرژی و جلوگیری از افزایش شدید هزینه‌های تولید در اقتصاد چین انجام شده است.

حسینی در ادامه با اشاره به نقش چین در معادلات اقتصادی و سیاسی جهان گفت: چین از معدود کشورهایی است که هم با ایران و هم با ایالات متحده روابط اقتصادی گسترده دارد و به همین دلیل می‌تواند در کاهش تنش‌ها نقش مؤثری ایفا کند. به گفته او، استفاده از ظرفیت دیپلماتیک رئیس‌جمهور چین برای میانجیگری میان دو کشور می‌تواند یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای جلوگیری از گسترش بحران باشد.

اگر تنش‌های ژئوپلیتیک در منطقه ادامه پیدا کند، آثار آن تنها محدود به بازار انرژی نخواهد بود. افزایش قیمت نفت و گاز می‌تواند به افزایش هزینه حمل‌ونقل، رشد قیمت مواد اولیه و در نهایت افزایش تورم جهانی منجر شود؛ روندی که در صورت تداوم، رشد اقتصادی بسیاری از کشورها را تحت فشار قرار خواهد داد.

در چنین شرایطی، آینده بازار انرژی بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی منطقه گره خورده است؛ مسیری که می‌تواند تعیین کند آیا جهان با یک شوک جدید انرژی مواجه خواهد شد یا با کاهش تنش‌ها، بازارها دوباره به سمت ثبات حرکت خواهند کرد.