به گزارش اکواقتصاد،  تشدید فشار آمریکا و اختلال در تنگه هرمز در هفته‌های گذشته ایالات متحده با گسترش حضور نظامی در آب‌های جنوبی ایران و اعمال محدودیت‌های تازه بر تردد کشتی‌های نفت‌کش، عملاً جریان صادرات نفت ایران را با چالش مواجه کرده است. تحلیلگران «استندارد چارترد» گزارش داده‌اند که ادامه این وضعیت، می‌تواند عرضه جهانی را تا نیم میلیون بشکه در روز کاهش دهد و زمینه‌ساز تثبیت قیمت‌ها در سطوح بالاتر از ۱۲۰ دلار شود.

در همین حال، افزایش محدودیت‌های ایران بر عبور و مرور کشتی‌های بین‌المللی از تنگه هرمز نیز بر نگرانی بازار افزوده است. این آبراه راهبردی، مسیر عبور حدود یک‌سوم از نفت خام جهان است و هرگونه محدودیت در آن به‌سرعت بر قیمت‌ها و نرخ حمل‌ونقل جهانی تأثیر می‌گذارد.

 شوک دوم؛ خروج امارات از اوپک اعلام رسمی خروج امارات از اوپک در اوایل ماه مه، شوک دوم را به بازار جهانی نفت وارد کرد. ابوظبی پیش‌تر یکی از بازیگران کلیدی در تأمین ظرفیت مازاد اوپک بود و حدود ۱۳ درصد از تولید اعضای این سازمان را در اختیار داشت. اکنون با کناره‌گیری امارات، توان اوپک برای مداخله در بحران‌های عرضه کاهش یافته و این موضوع، فشار قیمتی را بر بازار تشدید کرده است.

تصمیم امارات، بخشی از راهبرد بلندمدت این کشور برای دستیابی به استقلال تولید و انعطاف بیشتر در واکنش به شرایط بازار است. بر اساس برنامه رسمی شرکت ادنوک، امارات قصد دارد تولید خود را تا سال ۲۰۲۷ به پنج میلیون بشکه در روز برساند و بر استخراج بشکه‌های کم‌کربن و کم‌هزینه تمرکز کند؛ اقدامی که احتمالاً ساختار سنتی بازار نفت خاورمیانه را دگرگون خواهد کرد.

وضعیت روغنی دیگر سبدها و اثرات کوتاه‌مدت در معاملات بامداد امروز، نفت برنت با رشد ۴.۹ درصدی به ۱۲۳.۸۳ دلار در هر بشکه رسیده و نفت وست تگزاس اینترمدیت (WTI) نیز حدود ۱۰۹.۳۷ دلار معامله شده است. نفت عمان ۲.۲ درصد افزایش یافته و نفت اوپک به سطح ۱۰۹.۴ دلار در هر بشکه رسیده است. در مقابل، نفت کوربان ابوظبی پس از افت ۳.۴ درصدی به ۱۰۹.۶۱ دلار کاهش یافته است؛ نشانه‌ای از تغییر مسیر صادرات و واکنش اولیه بازار به خروج امارات از اوپک.

چشم‌انداز دیپلماتیک و سناریوی احتمالی کاهش قیمت تحلیلگران بین‌المللی معتقدند تنها راه مهار روند صعودی قیمت‌ها، دستیابی ایران و آمریکا به توافقی موقت برای رفع محدودیت‌های تنگه هرمز و پایان دادن به محاصره بنادر ایران است. در صورت تحقق این سناریو، قیمت نفت می‌تواند در کوتاه‌مدت تا محدوده ۹۰ تا ۹۵ دلار کاهش یابد. با این حال، اثرات لجستیکی، تعطیلی تولید و احتکار ذخایر طی ماه‌های اخیر مانع از بازگشت سریع به روند عادی عرضه خواهد بود.

بازار گاز طبیعی؛ بازتاب بحران خاورمیانه در کنار رشد بی‌سابقه قیمت نفت، بازار گاز طبیعی اروپا نیز با اوج‌گیری قیمتی همراه شده است. معاملات آتی گاز در بازارهای اروپایی به حدود ۴۷.۴ یورو در هر مگاوات ساعت (معادل ۵۱.۳ دلار) رسیده است؛ رشدی که تا حد زیادی ناشی از توقف صادرات گاز قطر و افزایش وابستگی اتحادیه اروپا به LNG آمریکا و روسیه است.
کارشناسان انرژی در گزارش‌های جدید هشدار داده‌اند که این وضعیت می‌تواند در بلندمدت وابستگی اروپا به منابع پرهزینه‌تر گاز مایع را افزایش داده و سیاست‌های انرژی سبز را به‌طور موقت به حاشیه ببرد.

در مجموع، مجموعه‌ای از عوامل ژئوپلیتیکی ـ‌ از تنش در تنگه هرمز گرفته تا بازتر شدن بازی قدرت میان تولیدکنندگان خاورمیانه ـ‌ موجب شده بازار جهانی نفت وارد مرحله‌ای از نوسانات ساختاری شود. بر اساس تحلیل مؤسسات بین‌المللی مانند «استندارد چارترد» و «بلومبرگ انرژی»، حتی در صورت کاهش تنش‌ها، قیمت نفت تا ماه‌های آینده در محدوده‌ای ۱۰ تا ۲۰ دلار بالاتر از سطح پیش از بحران باقی خواهد ماند.

به نظر می‌رسد سال ۱۴۰۵ را باید نقطه عطفی در بازآرایی قدرت‌های نفتی جهان دانست؛ دوره‌ای که از آن به‌عنوان «بازار انرژیِ پس از اوپک» یاد خواهد شد.