به گزارش اکواقتصاد، بانک صادرات ایران در گزارش فعالیت ماهانه منتهی به ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۴، تصویری نسبتاً شفاف از وضعیت درآمدی، تسهیلات‌دهی و ساختار سپرده‌ای خود ارائه کرده است؛ گزارشی که نشان می‌دهد وبصادر در میانه یک سال مالی پرنوسان، بیش از آنکه به دنبال جهش‌های هیجانی باشد، بر تثبیت درآمدهای عملیاتی و کنترل هزینه‌ها تمرکز کرده است.

بر اساس این گزارش، مجموع درآمدهای عملیاتی بانک صادرات از ابتدای سال مالی تا پایان دی‌ماه ۱۴۰۴ به بیش از ۱٬۴۲۷ هزار میلیارد ریال رسیده که بخش عمده آن از محل درآمد تسهیلات اعطایی محقق شده است. درآمد تسهیلات در این دوره با ثبت رقم ۱٬۰۶۶ هزار میلیارد ریال همچنان ستون اصلی درآمدی بانک به شمار می‌رود؛ موضوعی که نشان می‌دهد وبصادر موفق شده وزن فعالیت‌های اعتباری خود را حفظ کند.

رشد درآمد تسهیلات؛ موتور پایدار درآمد وبصادر

در دی‌ماه ۱۴۰۴، بانک صادرات از محل تسهیلات اعطایی بیش از ۱۲۳ هزار میلیارد ریال درآمد شناسایی کرده است. این رقم در مقایسه با متوسط ماه‌های گذشته، بیانگر تداوم جریان درآمدی بانک در بخش تسهیلات است؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از بانک‌ها با محدودیت رشد ترازنامه و فشار هزینه سود سپرده‌ها مواجه‌اند.

بررسی ترکیب تسهیلات اعطایی نشان می‌دهد مرابحه با مانده‌ای بیش از ۳٬۰۴۶ هزار میلیارد ریال، بزرگ‌ترین سرفصل تسهیلات بانک صادرات است. پس از آن، تسهیلات خرید دین، بدهکاران بابت اعتبارات اسنادی پرداخت‌شده و فروش اقساطی سهم بالایی از پرتفوی اعتباری بانک را به خود اختصاص داده‌اند. این تنوع در ابزارهای اعتباری، ریسک تمرکز را برای بانک کاهش داده و انعطاف‌پذیری درآمدی ایجاد کرده است.

نکته قابل توجه آنکه در اغلب سرفصل‌های تسهیلاتی، میزان تسهیلات وصولی با فاصله‌ای معنادار کمتر از تسهیلات اعطایی بوده که حاکی از رشد خالص مانده تسهیلات و افزایش ظرفیت درآمدزایی آتی بانک است.

درآمدهای غیرمشاع؛ نقش مکمل اما مهم

در کنار تسهیلات، درآمدهای کارمزدی بانک صادرات نیز روند قابل قبولی را طی کرده است. وبصادر در دی‌ماه بیش از ۱۱٬۶۶۲ میلیارد ریال درآمد کارمزدی شناسایی کرده و مجموع درآمد کارمزد از ابتدای سال مالی به ۱۰۸٬۷۵۴ میلیارد ریال رسیده است. اگرچه سهم کارمزدها هنوز نسبت به استانداردهای بانکداری نوین پایین است، اما روند فعلی نشان‌دهنده حرکت تدریجی بانک به سمت افزایش درآمدهای غیرمشاع و کم‌ریسک‌تر است.

همچنین درآمد حاصل از اوراق بدهی و سپرده‌گذاری نزد بانک‌ها مجموعاً بیش از ۱۵۷ هزار میلیارد ریال از درآمد عملیاتی وبصادر را تشکیل داده‌اند که نقش مکملی در تراز درآمدی بانک ایفا می‌کنند.

هزینه سود سپرده‌ها چالش همیشگی شبکه بانکی

در سوی هزینه‌ها، بانک صادرات تا پایان دی‌ماه ۱۴۰۴ بالغ بر ۱٬۰۴۱ هزار میلیارد ریال هزینه سود سپرده شناسایی کرده است. فقط در دی‌ماه، هزینه سود سپرده‌ها بیش از ۱۲۰ هزار میلیارد ریال بوده که نشان‌دهنده فشار سنگین هزینه تجهیز منابع بر بانک است.

با این حال، مقایسه رشد درآمد تسهیلات و هزینه سود سپرده‌ها نشان می‌دهد که شکاف منفی بین این دو، نسبت به سال‌های گذشته کنترل‌شده‌تر شده و وبصادر در مسیر بهبود حاشیه سود عملیاتی قرار دارد؛ موضوعی که برای سهامداران از اهمیت بالایی برخوردار است.

مانده سپرده‌های بانک صادرات در پایان دی‌ماه ۱۴۰۴ به بیش از ۱۳٬۵۱۳ هزار میلیارد ریال رسیده است. بررسی جزئیات نشان می‌دهد سپرده‌های بلندمدت سه‌ساله، سپرده‌های کوتاه‌مدت و سپرده‌های قرض‌الحسنه جاری، بیشترین سهم را در ترکیب منابع بانک دارند.

نکته مهم در این بخش، جابه‌جایی در ترکیب سپرده‌هاست؛ به‌گونه‌ای که بخشی از سپرده‌های پرهزینه‌تر با خروج یا کاهش مانده مواجه شده و در مقابل، سپرده‌های کم‌هزینه‌تر مانند قرض‌الحسنه، ثبات نسبی خود را حفظ کرده‌اند. این روند در صورت تداوم، می‌تواند به کاهش هزینه پول و بهبود سودآوری بانک منجر شود.

سرمایه‌گذاری‌ها؛ رویکرد محتاطانه

بانک صادرات در حوزه سرمایه‌گذاری نیز رویکردی محتاطانه در پیش گرفته است. مانده سرمایه‌گذاری در اوراق بدهی دولتی و سایر اوراق به بیش از ۶۱۱ هزار میلیارد ریال رسیده که نشان‌دهنده تمرکز بانک بر دارایی‌های کم‌ریسک و نقدشونده است. سرمایه‌گذاری در سهام نیز بدون تغییر باقی مانده و بانک از افزایش ریسک بازار سرمایه پرهیز کرده است.

مجموع داده‌های گزارش فعالیت ماهانه دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان می‌دهد بانک صادرات ایران در حال عبور از فاز بی‌ثباتی به سمت تعادل عملیاتی است. اگرچه فشار هزینه سود سپرده‌ها همچنان بالاست، اما تداوم رشد درآمد تسهیلات، کنترل نسبی هزینه‌ها، تنوع ابزارهای اعتباری و ثبات منابع، چشم‌انداز وبصادر را محتاطانه اما رو به بهبود ترسیم می‌کند.

در صورتی که این بانک بتواند در ماه‌های آتی سهم درآمدهای کارمزدی را افزایش دهد و همزمان مدیریت هزینه پول را تقویت کند، می‌توان انتظار داشت وبصادر به یکی از بازیگران باثبات‌تر صنعت بانکداری در بازار سرمایه تبدیل شود؛ مسیری که هرچند تدریجی است، اما نشانه‌های آن به‌وضوح در گزارش دی‌ماه قابل مشاهده است.