به گزارش اکواقتصاد، بازار سرمایه معاملات نخستین روز هفته را در شرایطی آغاز کرد که فشار فروش در بسیاری از نمادها افزایش یافت و نشانههایی از خروج تدریجی بازار از فضای هیجانی هفتههای گذشته نمایان شد. فعالان بازار معتقدند پس از رشد قابل توجه شاخصها در ماههای اخیر، اکنون معاملهگران با احتیاط بیشتری به استقبال اخبار سیاسی و اقتصادی میروند.
دو عامل اصلی، فضای معاملات روز شنبه را تحت تأثیر قرار داد؛ نخست، افزایش تردیدها درباره روند مذاکرات و تحولات سیاسی منطقه و دوم، انتشار اخبار مرتبط با احتمال تغییر در نرخهای سود بانکی که اگرچه از سوی بانک مرکزی تکذیب شد، اما توانست بر انتظارات معاملهگران اثر بگذارد.
بورس در بهار امسال یکی از متفاوتترین دورههای خود را پشت سر گذاشت؛ دورهای که با وجود تنشهای منطقهای، جنگ، آتشبس و در نهایت شکلگیری فضای توافق، توانست بازدهی قابل توجهی را نصیب سرمایهگذاران کند. همین بازدهی بالا اکنون به عاملی برای افزایش عرضهها و شناسایی سود از سوی بخشی از سهامداران تبدیل شده است.
بازار وارد دورهای پرریسک میشود
به اعتقاد تحلیلگران، بازار سرمایه اکنون وارد یک دوره حدوداً دوماهه خواهد شد که در آن اخبار سیاسی میتوانند نوسانات قابل توجهی ایجاد کنند. در چنین فضایی، هر خبر مثبت از روند مذاکرات میتواند موجی از تقاضا را به همراه داشته باشد و در مقابل، انتشار اخبار منفی یا تعویق در مذاکرات نیز زمینه افزایش عرضهها را فراهم کند.
از این رو، بسیاری از کارشناسان توصیه میکنند سرمایهگذاران از خوشبینی یا بدبینی افراطی پرهیز کرده و تصمیمات خود را بر پایه تحلیل و واقعیتهای اقتصادی اتخاذ کنند.
پایان دوران رشد هیجانی
یکی از مهمترین ویژگیهای بازار در شرایط جدید، تغییر رفتار سرمایهگذاران است. کارشناسان معتقدند دورهای که تقریباً همه صنایع به صورت همزمان رشد میکردند، رو به پایان است و از این پس انتخاب سهم اهمیت بیشتری نسبت به انتخاب صنعت خواهد داشت.
به بیان دیگر، در ماههای آینده احتمال دارد شاخص کل رشد قابل توجهی نداشته باشد، اما برخی شرکتها به واسطه عملکرد مالی مناسب، گزارشهای قوی یا بهرهمندی از شرایط جدید اقتصادی، بازدهی مطلوبی برای سهامداران ایجاد کنند.
این موضوع باعث شده تحلیلگران بر بررسی دقیق صورتهای مالی، گزارشهای ماهانه، مجامع و عملکرد عملیاتی شرکتها بیش از گذشته تأکید کنند.
آثار اقتصادی توافق در راه است
در کنار ریسکهای سیاسی، بسیاری از فعالان بازار به آثار اقتصادی توافقهای اخیر نیز امیدوار هستند. افزایش صادرات نفت، کاهش محدودیتهای بانکی، بهبود شرایط صادرات شرکتهای پتروشیمی، کاهش هزینههای مبادلات مالی و افزایش درآمدهای ارزی از جمله عواملی است که میتواند در ماههای آینده سودآوری شرکتهای بورسی را تقویت کند.
بر همین اساس انتظار میرود آثار این تحولات به تدریج در گزارشهای عملکرد تیرماه و فصل تابستان شرکتها نمایان شود و بازار بتواند بر اساس واقعیتهای اقتصادی مسیر خود را ادامه دهد.
نرخ سود؛ تهدید جدید یا نگرانی اغراقآمیز؟
در روزهای اخیر، انتشار اخباری درباره احتمال افزایش نرخ سود بانکی، نگرانیهایی را در بازار سرمایه ایجاد کرد. با این حال، بررسیها نشان میدهد نرخ سود واقعی در بازار بدهی هماکنون نیز در محدوده ۳۹ تا ۴۱ درصد قرار دارد و تغییرات احتمالی بیشتر به واقعی شدن نرخهای رسمی نزدیک خواهد بود تا افزایش محسوس هزینه تأمین مالی.
کارشناسان معتقدند نرخ سود بدون ریسک در حال حاضر عملاً در قیمتگذاری بسیاری از سهام لحاظ شده و بنابراین خبرهای اخیر نمیتواند شوک بزرگی برای بورس ایجاد کند؛ هرچند جذابتر شدن سپردههای بانکی ممکن است بخشی از نقدینگی خرد را به سمت شبکه بانکی هدایت کند.
از سوی دیگر، وضعیت کسری بودجه دولت و میزان انتشار اوراق بدهی همچنان یکی از متغیرهای مهم تعیینکننده نرخ سود در ماههای آینده خواهد بود و در صورت افزایش انتشار اوراق، احتمال رشد نرخ بازده اوراق نیز وجود دارد.
بازار همچنان فرصت دارد
با وجود افزایش عرضهها، تحلیلگران معتقدند بازار سرمایه همچنان از ظرفیت رشد برخوردار است، اما این رشد دیگر به شکل فراگیر نخواهد بود. اکنون بیش از هر زمان دیگری کیفیت سودآوری شرکتها، ارزشگذاری مناسب، جریان ورود نقدینگی و گزارشهای مالی تعیینکننده مسیر قیمت سهام خواهند بود.
به باور کارشناسان، سرمایهگذارانی که در ماههای آینده بر تحلیل بنیادی، انتخاب شرکتهای ارزنده و مدیریت ریسک تمرکز کنند، همچنان میتوانند بازدهی مناسبی از بازار کسب کنند.
در مجموع، بورس پس از عبور از یک دوره رشد پرشتاب، وارد مرحلهای شده است که دیگر هیجان جای خود را به تحلیل خواهد داد؛ مرحلهای که موفقیت در آن بیش از هر چیز به انتخاب درست سهم و توجه به متغیرهای بنیادی وابسته است. در چنین شرایطی، فعالان بازار توصیه میکنند سرمایهگذاران ضمن رصد مستمر تحولات سیاسی، بیش از گذشته عملکرد واقعی شرکتها و گزارشهای مالی آنها را مبنای تصمیمگیری قرار دهند.
فاطمه حاج علی