به گزارش اکواقتصاد، بازار امروز در حالی آغاز شد که نشانههایی از ادامه فضای مثبت روزهای گذشته در آن دیده میشد، اما شدت تقاضا نسبت به روز قبل کاهش یافته بود. در مقابل، عرضهها به شکل محسوسی افزایش یافتند؛ عرضههایی که از سوی سه گروه اصلی شامل سهامداران حقیقی، حقوقیها و بازارگردانها و همچنین صندوقهای تثبیت و توسعه انجام شد. همین موضوع باعث شد اگرچه ارزش معاملات رکورد جدیدی را ثبت کند، اما هیجان خرید نسبت به روزهای قبل تا حدی فروکش کند.
در هفتههای اخیر بازگشایی نمادهای متوقف شده نیز ادامه داشته است؛ اتفاقی که در برخی موارد با رشدهای هیجانی و در ادامه صفهای فروش سنگین همراه شده است. کارشناسان معتقدند معاملهگران باید در مواجهه با این نمادها از رفتارهای احساسی فاصله گرفته و با تحلیل دقیقتر تصمیمگیری کنند.
بورس در آستانه پایان یک دوره هیجانی
بررسی روند فعلی بازار نشان میدهد بورس وارد مرحلهای شده که میتوان آن را «دوران شیدایی» نامید؛ دورهای که پس از کاهش ریسکهای سیاسی و افزایش امیدواری نسبت به آینده اقتصاد شکل گرفت و موجب شد بسیاری از سهمها بدون توجه جدی به متغیرهای بنیادی با رشد قیمت مواجه شوند.
به باور تحلیلگران، این مرحله اکنون به روزهای پایانی خود نزدیک شده است. نشانههای آن نیز در معاملات امروز قابل مشاهده بود؛ جایی که عرضهها افزایش یافت و از شدت تقاضا کاسته شد. البته پایان این دوره به هیچ عنوان به معنای آغاز یک روند نزولی گسترده نیست.
واقعیت این است که بازار سرمایه در ماههای اخیر تحت تأثیر کاهش ریسکهای کلان، چشمانداز مثبت مذاکرات و احتمال بهبود شرایط اقتصادی قرار گرفته است. بنابراین انتظار سقوط ناگهانی بازار منطقی به نظر نمیرسد. آنچه در حال تغییر است، صرفاً نوع رفتار معاملهگران و نحوه رشد قیمتها خواهد بود.
در دوره جدید، دیگر هر سهمی صرفاً به دلیل جو مثبت بازار رشد نخواهد کرد. سرمایهگذاران ناچار خواهند بود بیش از گذشته به سودآوری شرکتها، گزارشهای مالی و ارزش ذاتی سهام توجه کنند. به عبارت دیگر، بورس از فاز هیجان به سمت فاز تحلیل حرکت خواهد کرد.
فرصتی طلایی برای حقوقیها
در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان معتقدند که بازار در حال حاضر بهترین فرصت را برای حقوقیها و نهادهای بزرگ سرمایهگذاری فراهم کرده است تا نسبت به اصلاح ترکیب داراییهای خود اقدام کنند. عرضه تدریجی سهام توسط این بازیگران نه تنها به تأمین منابع مالی آنها کمک میکند، بلکه میتواند از شکلگیری حبابهای قیمتی نیز جلوگیری کند.
صندوقهای تثبیت و توسعه بازار نیز از جمله بازیگرانی هستند که میتوانند نقش مهمی در مدیریت عرضهها ایفا کنند. حضور فعال این صندوقها ضمن ایجاد تعادل در معاملات، از افزایش بیش از حد هیجان در بازار جلوگیری خواهد کرد.
مرحله دوم؛ دوران انتخابهای سخت
براساس این گزارش، بورس به زودی وارد مرحلهای خواهد شد که در آن رشد بازار ادامه دارد، اما دیگر به شکل یکدست و فراگیر نخواهد بود. در این دوره، انتخاب سهم مناسب اهمیت بسیار بیشتری پیدا میکند و سرمایهگذاران برای کسب بازدهی مطلوب باید با دقت بیشتری عمل کنند.
سه عامل اصلی در تعیین مسیر این مرحله نقش خواهند داشت:
نخست، انتشار گزارشهای مالی شرکتها و برگزاری مجامع که میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت سودآوری بنگاهها ارائه دهد.
دوم، روند مذاکرات سیاسی و اقتصادی که همچنان یکی از مهمترین متغیرهای اثرگذار بر انتظارات سرمایهگذاران محسوب میشود.
و سوم، رفتار حقوقیها و نهادهای بزرگ مالی که از طریق عرضه یا حمایت از سهمها میتوانند بر روند معاملات تأثیرگذار باشند.
به اعتقاد کارشناسان، در این مرحله ممکن است بازار در مقاطعی شاهد اصلاحهای موقت باشد، اما این اصلاحها لزوماً به معنای پایان روند صعودی نیستند. بلکه بخشی از فرآیند طبیعی بازار برای رسیدن به تعادل محسوب میشوند.
ورود شرکتهای جدید؛ راهکار کنترل هیجان
یکی از مهمترین پیشنهادهایی که برای مدیریت شرایط فعلی بازار مطرح میشود، تسریع در عرضه اولیه شرکتهای جدید است. کارشناسان بر این باورند که ورود شرکتهای تازه به بورس میتواند ضمن جذب نقدینگی جدید، بخشی از فشار تقاضا را نیز کاهش دهد.
همچنین افزایش نقش بازارگردانها و صندوقهای سرمایهگذاری در سمت عرضه میتواند به کاهش صفهای خرید و شکلگیری معاملات متعادلتر کمک کند. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که هرگاه بازار بیش از حد هیجانی شده، تصمیمات ناگهانی و دستوری در نهایت به زیان سرمایهگذاران تمام شده است.
سهام جذابتر از طلا؟
در کنار تحولات بازار سهام، بسیاری از سرمایهگذاران درباره آینده صندوقهای طلا نیز پرسشهایی مطرح میکنند. بررسی شرایط فعلی نشان میدهد که هرچند قیمت دلار و طلا همچنان از پشتوانههای بنیادی برخوردار هستند، اما احتمالاً در کوتاهمدت بازدهی آنها کمتر از بازار سهام باشد.
با این حال توصیه میشود سرمایهگذاران همچنان بخشی از دارایی خود را در ابزارهای مبتنی بر طلا و ارز نگهداری کنند. به اعتقاد آنها، اختصاص حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از سبد سرمایهگذاری به این داراییها میتواند استراتژی مناسبی برای مدیریت ریسک باشد.
در مجموع، بورس ایران پس از پشت سر گذاشتن یک دوره پرهیجان، اکنون در آستانه ورود به مرحلهای تازه قرار دارد؛ مرحلهای که در آن تحلیل، انتخاب صحیح سهم و مدیریت سرمایه اهمیت بیشتری نسبت به گذشته خواهد داشت. اگرچه احتمال کاهش هیجانات وجود دارد، اما چشمانداز کلی بازار همچنان مثبت ارزیابی میشود و بسیاری از کارشناسان معتقدند مسیر رشد بورس هنوز به پایان نرسیده است.
فاطمه حاج علی